Navigatie overslaan, naar inhoud springen
Inhoud overslaan, naar voettekst springen

Maarts viooltje

Viola odorata · Violaceae

Ook bekend als: welriekend viooltje

Het maarts viooltje (Viola odorata), ook wel welriekend viooltje genoemd, is een lage, winterharde vaste plant die in het vroege voorjaar geurende paarse of witte bloemen draagt. Het is gemakkelijk te houden en vormt in de loop der jaren een bodembedekkende mat. Hieronder lees je waar het op staat, hoe je het verzorgt en wat je kunt doen als het tegenvalt.

Licht
Halfschaduw, Zon tot halfschaduw
Water
Gemiddeld
Luchtvochtigheid
Gemiddeld
Temperatuur
8–20 °C, min. -30 °C
Moeilijkheid
Makkelijk
Hoogte
10–20 cm

Verzorging door het jaar heen

Kalender voor het klimaat Oceanisch.

Binnenshuis zaaienZaaienUitplantenVerpottenSnoeienVermeerderenBemestenMeer waterBloeiOogstRustperiode
Wanneer uit te voerenRustperiodeHuidige maand

Kenmerken van het maarts viooltje

Het maarts viooltje is een vaste plant die meestal 10 tot 20 cm hoog wordt en 20 tot 60 cm breed. Het groeit als een lage, losse rozet en breidt zich snel uit met kruipende uitlopers (stolonen), die een dichte mat vormen. Ook de wortelstokjes en uitlopers wortelen onderweg op de knopen.

De bladeren zijn donkergroen, hartvormig en gekarteld. Ze staan in een rozet, zijn verspreid behaard en vaak wat gerimpeld. De bloemen hebben vijf kroonblaadjes en een spoor, zijn ongeveer 1,5 cm groot en staan een voor een aan de steel. Ze geuren sterk en komen voor in paars, violet en wit. De bloei valt van februari tot en met april. Daarna vormt de plant kleine, lichtpaarse, behaarde doosvruchtjes van ongeveer 6 mm.

In het wild groeit de soort in Europa, Noordwest-Afrika en West-Azië, aan bosranden, in open plekken, in hagen en in beschaduwde gazons. Let op: door de uitlopers kan het maarts viooltje in sommige tuinen gaan woekeren.

Kweken en verzorging

Standplaats en licht

Het maarts viooltje staat het liefst in gefilterd licht of halfschaduw, zoals onder struiken of langs een border met lichte beschaduwing. Volle zon verdraagt het slecht.

Te veel schaduw of een te dichte pol geeft weinig bloemen en lang, slap uitgegroeide planten. Deel de pol dan en geef de plant meer gefilterd licht. Dankzij de lage groei en de snelle uitbreiding past het goed als bodembedekker en in een rotstuin.

Water geven

Houd de grond gelijkmatig vochtig, maar niet drassig. In droge periodes geef je water; in juni, juli en augustus heeft de plant extra water nodig.

Droogte in combinatie met hitte werkt rode spin in de hand, geef dus water bij droog weer en houd de plant uit de volle zon.

Grond en verpotten

De plant verdraagt klei, leem en zand, maar groeit het best in humusrijke, vochtige en goed doorlatende grond. De zuurgraad ligt bij voorkeur ruwweg tussen pH 6 en 8.

Staat het maarts viooltje in een pot, dan verpot je het in september.

Bemesten

Het juiste moment om te bemesten is maart, aan het eind van de rustperiode en tijdens de bloei.

Snoeien

Verwijder in oktober en november, dus laat in de herfst, de uitlopers en zwakke groei. Dat geeft in het voorjaar een netter beeld.

Planten en zaaien

Plant het maarts viooltje uit in april, mei of september. Wil je zelf zaaien, dan kan dat binnen in februari en maart, of buiten in juni en juli.

De plant is ook geschikt voor potten en balkonbakken. Houd er rekening mee dat hij zich snel uitbreidt: geef hem ruimte of zet hem op een plek waar de uitlopers geen kwaad kunnen.

Overwinteren

Het maarts viooltje is volledig winterhard en heeft in het grootste deel van Europa geen bescherming nodig. Naar verluidt overleeft het temperaturen tot ongeveer -30 °C, ruim onder een gewone Nederlandse winter. In december en januari rust de plant.

Vermeerderen

Je vermeerdert het maarts viooltje door te delen, via zaad of met de uitlopers (zijscheuten). Delen en afleggers doe je in juni of september. Omdat de uitlopers vanzelf wortelen, kun je bewortelde stukjes gewoon afsteken en elders neerzetten.

Veelvoorkomende problemen

Slakken kunnen gaten in de bladeren eten. Raap ze met de hand af of gebruik een slakkenbestrijder. Verder kunnen rode spin en de viooltjesgalmug optreden.

Vlekken op de bladeren wijzen op bladvlekkenschimmel. Verwijder de aangetaste bladeren en zorg voor meer luchtcirculatie. Ook echte meeldauw komt voor.

Gele, gespikkelde bladeren duiden op rode spin in droge hitte. Geef water bij droog weer en zet de plant niet in volle zon.

Weinig bloemen en een slappe groei komen door te veel schaduw of een te dichte pol: deel de pol en geef meer gefilterd licht.

Oogsten en gebruiken

De bloemen en de bladeren zijn eetbaar. Oogst de bloemen van februari tot en met april. Ze worden gekonfijt of verwerkt in siropen, likeuren en zoetwaren. Jonge bladeren kun je in salades eten.

De bloemen zijn ook geschikt als snijbloem. De plant trekt vlinders en andere bestuivers aan en wordt volgens de gegevens niet gegeten door herten en konijnen.

Voor jouw plant

Veelgestelde vragen

Wanneer bloeit het maarts viooltje?Het maarts viooltje bloeit van februari tot en met april met geurende bloemen in paars, violet of wit.
Op welke plek groeit het maarts viooltje het best?Het staat het liefst in gefilterd licht of halfschaduw en houdt niet van volle zon. De grond is bij voorkeur humusrijk, vochtig en goed doorlatend.
Is het maarts viooltje winterhard?Ja, het is volledig winterhard en heeft in het grootste deel van Europa geen winterbescherming nodig.
Kan het maarts viooltje gaan woekeren?Ja, door de kruipende uitlopers kan het in sommige tuinen onkruidachtig worden. Snoei de uitlopers in oktober en november of deel de pollen om de groei te beperken.
Hoe vermeerder je het maarts viooltje?Door de pol te delen of bewortelde uitlopers af te steken, bij voorkeur in juni of september. Zaaien kan ook: binnen in februari en maart, buiten in juni en juli.
Welke delen van het maarts viooltje zijn eetbaar?De bloemen en de jonge bladeren. De bloemen worden gekonfijt of gebruikt in siroop, likeur en zoetwaren, de bladeren in salades.
Sla de voettekst over, ga naar het begin van de paginaGa naar het begin van de pagina