Zelkova
Zelkova serrata · Ulmaceae
Ook bekend als: japanse zelkova, Japanse schijniep
De zelkova, ook Japanse zelkova of Zelkova serrata genoemd, is een winterharde bladverliezende boom die in Nederland goed gedijt in tuin, park en straat. Hij is makkelijk in de teelt, groeit gematigd snel en kleurt in de herfst geel, oranje, rood of brons. Reken wel op een boom die uiteindelijk veel ruimte nodig heeft.
- Licht
- Volle zon, Zon tot halfschaduw
- Water
- Gemiddeld
- Luchtvochtigheid
- Gemiddeld
- Temperatuur
- 10–27 °C, min. -36 °C
- Moeilijkheid
- Makkelijk
- Hoogte
- 15–30 m
Verzorging door het jaar heen
Kalender voor het klimaat Oceanisch.
Kenmerken van de zelkova
De zelkova hoort bij de iepenfamilie (Ulmaceae) en komt van nature voor in Japan, Korea, Oost- en Midden-China, Taiwan, Mantsjoerije en op de Koerilen. Het is een middelgrote tot grote boom met een korte stam die zich splitst in veel opgaande stammen. Jong is de kroon vaasvormig, later wordt hij breed en rond.
De boom wordt gewoonlijk 15 tot 30 m hoog en 12 tot 24 m breed. De groei is gematigd.
De bladeren zijn eenvoudig, afwisselend geplaatst, eirond tot langwerpig en tot 5 cm lang. Ze hebben een gezaagde rand, parallelle nerven die elk in een tand eindigen en voelen aan de bovenkant ruw aan. In de herfst kleuren ze geel, oranje, rood of brons. De geelgroene bloemetjes verschijnen in april en mei tegelijk met het nieuwe blad en vallen nauwelijks op. Daarna volgen kleine, vleugelloze vruchtjes van 2,5 tot 3,5 mm, die groen beginnen en in de late zomer tot herfst bruin worden.
Kweken en verzorging
Standplaats en licht
De zelkova staat het mooist in volle zon, maar verdraagt ook halfschaduw. Kies een plek met veel ruimte, bijvoorbeeld als solitair in een groot gazon, in een park of als laanboom. Voor een kleine achtertuin is deze soort te groot.
De boom biedt schaduw en beschutting en is resistent tegen iepenziekte en de iepenbladkever.
Water geven
De waterbehoefte is gemiddeld. Een gevestigde boom kan tegen droogte, maar op verharde, stedelijke plekken raakt hij sneller gestrest. Geef in juli en augustus extra water als het lang droog blijft.
Grond
De zelkova past zich aan veel grondsoorten aan: leem, klei, zand en humusrijke grond zijn allemaal goed. Ook de zuurgraad mag variëren, ongeveer pH 5,5 tot 8,0. Het liefst staat hij in vochtige, goed doorlatende en voedzame grond.
Bemesten
Een meststof die rijk is aan stikstof en kalium stimuleert nieuwe groei. Strooi die in maart of april, aan het begin van het groeiseizoen.
Snoeien
Dun de kroon af en toe uit, zodat er licht in de boom komt. Snoei in de rustperiode, dus in januari, februari, november of december.
Planten
De zelkova is gemakkelijk te verplanten en wordt vaak met kluit en jute verkocht. Plant in maart, april, oktober of november en geef de boom van meet af aan genoeg wortelruimte. Zaaien kan in februari en maart.
Overwinteren
De boom is winterhard en kan naar verluidt vorst tot ongeveer -36 °C overleven, ruim meer dan een gewone Nederlandse winter. Jonge bomen kunnen bij strenge kou last krijgen van takafsterving. Snoei dood hout in het voorjaar weg.
Vermeerderen
Vermeerderen kan met zaad, stekken of enten. Stekken en enten doe je in juni en juli.
Problemen
Op stedelijke plekken met verdichte, hete grond kan de kroon afsterven en kan de bast scheuren. Mulch rond de boom, geef water bij droogte en zorg voor genoeg wortelruimte.
Bij takafsterving door kou snoei je het dode hout in het voorjaar weg. Mogelijke plagen zijn bladrollers; als schimmelziekte wordt Griphosphaerioma zelkovicola genoemd.














































































