Navigatie overslaan, naar inhoud springen
Inhoud overslaan, naar voettekst springen

Gulden sleutelbloem

Primula veris · Primulaceae

Ook bekend als: echte sleutelbloem, Gewoone sleutelbloem

De gulden sleutelbloem, ook wel echte sleutelbloem of Primula veris genoemd, is een winterharde vaste plant die in het voorjaar geurende, gele bloemtrossen draagt. Ze is gemakkelijk te houden, mits de grond vochtig blijft en de wortels in de winter niet te nat staan.

Licht
Zon tot halfschaduw, Halfschaduw
Water
Gemiddeld
Luchtvochtigheid
Gemiddeld
Temperatuur
8–20 °C, min. -35 °C
Moeilijkheid
Makkelijk
Hoogte
15–25 cm

Verzorging door het jaar heen

Kalender voor het klimaat Oceanisch.

Binnenshuis zaaienZaaienUitplantenVerpottenSnoeienVermeerderenBemestenMeer waterBloeiOogstRustperiode
Wanneer uit te voerenRustperiodeHuidige maand

Kenmerken van de gulden sleutelbloem

De gulden sleutelbloem vormt een compacte pol met een bladrozet. De zachte, groene basale bladeren zijn gekreukeld, onregelmatig getand en 5 tot 15 cm lang, met een donzige onderkant. De plant blijft meestal 15 tot 25 cm hoog en breed en is half wintergroen.

In maart tot en met mei verschijnen op kale, rechtopstaande stelen trossen van 10 tot 30 overhangende, trechtervormige bloemen. Ze zijn diepgeel, 9 tot 15 mm breed en geuren. Na de bloei rijpen in de zomer kleine zaaddozen. De plant zaait zich uit en breidt zich zo gemakkelijk uit.

In het wild groeit ze in een groot deel van gematigd Europa en West-Azië, op open weiden, in velden, op kustduinen en op kliffen, vaak op opener grond dan de gewone primula.

Kweken en verzorging

Standplaats en licht

Het beste gedijt de gulden sleutelbloem in halfschaduw met vochtige, voedselrijke grond. Volle zon kan ook, als het klimaat koel is en de grond vochtig blijft. Bij een hete zomer gaat het blad vaak achteruit; schaduw en een gelijkmatig vochtige bodem helpen dan.

De plant past goed in een border, in een rotstuin en in plantenbakken.

Water geven

Houd de grond steeds vochtig. De plant verdraagt modderige grond, maar geen stilstaand water. Droogte verdraagt ze slecht. Geef extra water in de periode van april tot en met juli.

Grond en verpotten

Kies vochtige, humusrijke leem- of kleigrond die toch goed doorlaat. De plant verdraagt een brede pH-range en doet het goed op kalkrijke grond.

Deel te dichte pollen na de bloei, ongeveer om de 2 tot 3 jaar. Verpotten gebeurt in juni en juli, en potten kun je in het voorjaar opnieuw oppotten.

Bemesten

Bemest in maart en april, aan het begin van het groeiseizoen en de bloei.

Planten en zaaien

Plant in het najaar (september, oktober) of in het voorjaar (maart, april), op een plek in halfschaduw.

Zaaien kan binnen in februari en maart, of buiten van maart tot en met mei. Wie in het voorjaar zaait, mag de bloei het volgende voorjaar verwachten.

Overwinteren

De gulden sleutelbloem is volledig winterhard en overleeft ruim strenger weer dan een typische Nederlandse winter. Wat haar wel schaadt is natte kou: bescherm de plant tegen winternat. Zorg voor goede afwatering en dek eventueel af, anders kan de kroon gaan rotten. In januari, november en december rust de plant.

Vermeerderen

Vermeerderen kan door deling of door zaad. Deel de pollen na de bloei, in juni en juli. Zaad geeft nieuwe planten die in het voorjaar erna bloeien; de plant zaait zich bovendien zelf uit.

Problemen en plagen

Mogelijke plagen zijn bladluizen, slakken en spint. Als ziekten komen bladvlekken en grauwe schimmel voor.

Veelvoorkomende problemen:

Blad dat in de zomer achteruitgaat: dit komt door een hete zomer. Zorg voor schaduw en gelijkmatig vocht.

Gaten in het blad: dit zijn slakken. Gebruik barrières of vallen.

Rot aan de kroon in de winter: dit komt door winternat. Zorg voor goede drainage en bescherming.

Oogsten en gebruik

Bloemen en bladeren zijn eetbaar. Oogst in april en mei. De bloemen worden gebruikt om landwijn en azijn op smaak te brengen, gesuikerd als snoepje of in salades. In Spanje eet men de bladeren als slablad.

De plant trekt bijen en vlinders aan.

Voor jouw plant

Veelgestelde vragen

Wanneer bloeit de gulden sleutelbloem?De gulden sleutelbloem bloeit in maart, april en mei met geurende, diepgele bloemen.
Is de gulden sleutelbloem winterhard?Ja, ze is volledig winterhard. Wel heeft ze bescherming nodig tegen winternat, want dat kan rot aan de kroon geven.
Hoe vermeerder je een gulden sleutelbloem?Door deling na de bloei, in juni en juli, of door zaad. De plant zaait zich ook zelf uit.
Wanneer moet je de gulden sleutelbloem planten?Plant in maart en april of in september en oktober, bij voorkeur in halfschaduw.
Kun je de gulden sleutelbloem eten?De bloemen en bladeren worden gebruikt: de bloemen in salades, gesuikerd of om wijn en azijn op smaak te brengen, de bladeren als slablad. Controleer wel eerst de giftigheid als er huisdieren of kinderen zijn.
Sla de voettekst over, ga naar het begin van de paginaGa naar het begin van de pagina