Zeeuws knoopje

Astrantia major · Apiaceae

Ook bekend als: astrantia, groot sterrenscherm

Het zeeuws knoopje (Astrantia major), ook bekend als astrantia of groot sterrenscherm, is een makkelijke, winterharde vaste plant die van juni tot september bloeit. Het vormt een compacte pol, past goed in vochtige borders en is ook geschikt als snijbloem. Met een goede standplaats en voldoende vocht heeft de plant weinig verzorging nodig.

Licht: Zon tot halfschaduw, Halfschaduw
Water: Gemiddeld
Luchtvochtigheid: Gemiddeld
Temperatuur: 10–22 °C, min. -30 °C
Moeilijkheid: Makkelijk
Hoogte: 40–90 cm

Verzorging door het jaar heen

Kalender voor het klimaat Oceanisch.

ZaaienUitplantenSnoeienVermeerderenBemestenMeer waterBloeiOogstRustperiode

Wanneer uit te voerenRustperiodeHuidige maand

Kenmerken van het zeeuws knoopje

Het zeeuws knoopje is een kruidachtige vaste plant die een pol vormt met rechtopstaande, weinig vertakte stelen. De plant wordt ongeveer 40 tot 90 cm hoog en 30 tot 45 cm breed. De wortelstok is kort en kruipend en vormt nieuwe knoppen vlak boven de grond, waardoor de pol langzaam groter wordt.

De wortelbladeren zitten op stelen van 10 tot 20 cm en hebben 3 tot 7 getande lobben van 8 tot 15 cm. Aan de stengel zitten maar weinig bladeren, die ongesteeld zijn. De kleine, groenwitte bloempjes staan in schermvormige hoofdjes van 2 tot 3 cm, omgeven door papierachtige schutbladeren in roodachtige of witachtige tinten. De bloemkleuren lopen van wit en roze tot rood en groen.

In het wild groeit de soort in berggraslanden, op open plekken in het bos en langs beekoevers, meestal op kalkrijke grond. Het verspreidingsgebied loopt van de Pyreneeën en de Alpen via de Karpaten en de Balkan tot de Kaukasus.

Kweken en verzorging

Standplaats

Het zeeuws knoopje doet het goed in halfschaduw, mits de grond vochtig blijft. Op een zonnige plek kan het ook, maar dan moet de bodem steeds vochtig blijven. Een plek met wat schaduw is daarom de veiligste keuze.

Water geven

De waterbehoefte is gemiddeld. Houd de grond gelijkmatig vochtig, zeker op zonnige plekken. In juni, juli en augustus heeft de plant extra water nodig, vooral als het droog is.

Grond

Kies een humusrijke, vochthoudende leemgrond die toch goed doorlaat. Het zeeuws knoopje houdt van kalk: een pH tussen ongeveer 6,5 en 8 past goed bij de plant.

Bemesten

Bemest in maart en april, als de plant uit de rust komt. Dat is genoeg voor een gezonde groei en bloei.

Snoeien en terugknippen

De plant sterft in de winter bovengronds af. Snoei in februari en juli. Wie bloemen voor in de vaas snijdt, doet dat in juni en juli.

Planten en zaaien

Plant het zeeuws knoopje in april, mei of september. Zaaien kan in maart, oktober en november. Geef de planten genoeg ruimte: een pol wordt ongeveer 30 tot 45 cm breed.

Overwinteren

De plant is volledig winterhard en heeft geen bescherming nodig. Volgens de gegevens verdraagt ze vorst tot ongeveer -30 °C, ruim onder de gebruikelijke winterminima in Nederland. De rustperiode loopt van november tot en met februari.

Vermeerderen

Je vermeerdert het zeeuws knoopje door deling of zaad. Delen kan in maart en september: steek de pol op en verdeel hem in stukken met knoppen. Zaaien kan in maart, oktober en november.

Gebruik in de tuin en vaas

Het zeeuws knoopje is geschikt als snijbloem en kan in juni en juli worden geoogst. De bloemen trekken vooral kevers en andere insecten aan, dus de plant is ook nuttig voor bestuivers. Uit de plant wordt een etherische olie gewonnen die in de kruidengeneeskunde wordt gebruikt.