Navigatie overslaan, naar inhoud springen
Inhoud overslaan, naar voettekst springen

Esp

Populus tremula · Salicaceae

Ook bekend als: ratelpopulier, trilpopulier, Espen

De ratelpopulier (Populus tremula), ook wel esp of trilpopulier genoemd, is een snelgroeiende, bladverliezende boom met bladeren die bij het minste zuchtje wind trillen. Hij is gemakkelijk te houden en volledig winterhard, maar hij vormt veel wortelopslag. Daarom heeft hij ruimte nodig.

Licht
Volle zon, Zon tot halfschaduw
Water
Gemiddeld
Luchtvochtigheid
Gemiddeld
Temperatuur
5–22 °C, min. -40 °C
Moeilijkheid
Makkelijk
Hoogte
15–40 m

Verzorging door het jaar heen

Kalender voor het klimaat Oceanisch.

ZaaienUitplantenSnoeienVermeerderenBloeiRustperiode
Wanneer uit te voerenRustperiodeHuidige maand

Kenmerken van de ratelpopulier

De ratelpopulier is een brede, bladverliezende boom met een rechte stam. Hij wordt meestal 15 tot 40 meter hoog en 5 tot 10 meter breed. De groei is snel. In het wild groeit hij op open of verstoorde grond, aan bosranden en op open plekken, en hij is een van de eerste bomen die verbrande of kaalgekapte grond bezetten.

De bijna ronde, grof getande bladeren zijn 2 tot 8 cm breed en zitten aan lange, platte stelen. Daardoor trillen ze bij de lichtste bries. Het blad van wortelopslag is hartvormig en groter. In de herfst kleurt het geel.

In maart en april bloeit de boom, vóór het blad verschijnt, met windbestoven katjes in groen en bruin. Mannelijke en vrouwelijke katjes zitten op aparte bomen: de mannelijke zijn 5 tot 10 cm lang, de vrouwelijke 2 tot 6 cm. Na de bloei ontstaan kleine doosvruchtjes met talloze zaadjes in donzig pluis, die door de wind worden verspreid.

Kweken en verzorging

Standplaats

De ratelpopulier is een pioniersoort die veel licht nodig heeft en het best groeit in de volle zon. Halfschaduw wordt ook verdragen. Geef hem vooral veel ruimte, want hij wordt groot en breidt zich via de wortels uit.

Water en grond

De waterbehoefte is matig. De boom staat het liefst in vochtige, goed doorlatende grond. Hij heeft ondiepe zijwortels, die veel wortelopslag geven.

Planten

Plant de ratelpopulier ver van gebouwen, afvoeren en bestrating, omdat hij zo sterk uitloopt. Geschikte plantmaanden zijn maart, april, oktober en november.

Snoeien en wortelopslag beheersen

Snoeien kan in februari, maart of augustus.

De boom vormt tot 40 meter van de moederboom wortelopslag. Zo ontstaan kolonies van genetisch identieke bomen die moeilijk te verwijderen zijn. Verschijnt er opslag in het gazon of de border, knip of maai die dan telkens opnieuw af. Beschadig de wortels niet, want juist wortelbeschadiging zet de boom aan tot uitlopen.

Overwinteren

De ratelpopulier is volledig winterhard en heeft geen bescherming nodig. Hij verdraagt temperaturen tot ongeveer -40 °C, ruim onder de gebruikelijke winterminima in Nederland. In januari, februari, november en december staat hij in rust.

Vermeerderen

Vermeerderen kan met zaad of wortelstekken. Zaaien doe je in mei en juni. Wortelstekken neem je in februari of maart.

Veelvoorkomende problemen

Het bekendste probleem is opslag in gazon of borders. De oorzaak is beschadiging van de wortels, wat aanzet tot uitlopers. Snijd de opslag herhaaldelijk af en voorkom wortelschade.

De boom is aantrekkelijk voor insecten en schimmels en voor de wortelboorder (hoornaarvlinder). Jonge opstanden bieden beschutting aan vogels en zoogdieren. Herten mijden hem. Ook bestuivers profiteren van de boom.

Voor jouw plant

Veelgestelde vragen

Hoe groot wordt een ratelpopulier?Meestal 15 tot 40 meter hoog en 5 tot 10 meter breed. De boom groeit snel.
Waarom trilt het blad van de ratelpopulier?De bladeren zitten aan lange, platte stelen, waardoor ze al bij de lichtste wind trillen.
Is de ratelpopulier winterhard?Ja, hij is volledig winterhard en heeft geen winterbescherming nodig. Hij verdraagt tot ongeveer -40 °C.
Hoe voorkom ik wortelopslag bij een esp?Plant de boom ver van gebouwen, afvoeren en bestrating en beschadig de wortels niet. Verschijnt er toch opslag, knip die dan herhaaldelijk af.
Wanneer plant je een ratelpopulier?In maart, april, oktober of november.
Hoe vermeerder je een ratelpopulier?Met zaad, dat je in mei en juni zaait, of met wortelstekken in februari of maart.
Sla de voettekst over, ga naar het begin van de paginaGa naar het begin van de pagina