Turkse lelie
Lilium martagon · Liliaceae
Ook bekend als: martagonlelie
De turkse lelie (Lilium martagon, ook martagonlelie genoemd) is een winterharde bolplant met hangende, geurende bloemen aan een hoge tros. Ze houdt van lichte schaduw, humusrijke en kalkhoudende grond en is makkelijk te houden. Ze heeft alleen wat tijd nodig om zich te vestigen.
- Licht
- Halfschaduw, Zon tot halfschaduw
- Water
- Gemiddeld
- Luchtvochtigheid
- Gemiddeld
- Temperatuur
- 10–22 °C, min. -30 °C
- Moeilijkheid
- Makkelijk
- Hoogte
- 1–2 m
Verzorging door het jaar heen
Kalender voor het klimaat Oceanisch.
Kenmerken van de turkse lelie
De turkse lelie is een overblijvend bolgewas dat jaarlijks tot de grond afsterft. De stengel wordt 100 tot 200 cm hoog en staat rechtop. Hij vormt ook wortels boven de bol. De bol zelf is schubbig.
De bladeren zijn elliptisch tot omgekeerd lancetvormig, groen en tot 16 cm lang. Ze staan meestal in kransen langs de stengel en zijn aan de onderkant vaak licht behaard.
In juni en juli verschijnen de bloemen in roze, paars of wit. Het zijn hangende tulbandbloemen met sterk teruggeslagen bloemblaadjes en donkere vlekjes. Ze geuren, en één plant kan er tot ongeveer 50 dragen. Na de bloei ontstaat een rechtopstaande doosvrucht met veel platte zaden.
In het wild groeit de soort in lichte bossen, aan bosranden en in berggraslanden, meestal op kalkrijke grond. Ze komt voor van Portugal tot Mongolië, onder meer in de Alpen, de Balkan, de Karpaten en Siberië.
Kweken en verzorging
Standplaats en licht
Kies een plek met gefilterd licht of aan de rand van struiken of bomen, in halfschaduw tot zon met halfschaduw. De bolbasis moet koel blijven. Een plek tussen lagere planten, waar de grond beschaduwd is en de bloemen naar het licht kunnen groeien, past dus goed bij deze lelie.
Te veel schaduw kan ertoe leiden dat de plant niet bloeit. Geef haar dan meer licht.
Water geven
Houd de grond in het groeiseizoen gelijkmatig vochtig, maar laat er geen water in blijven staan. Geef vooral in april, mei en juni wat meer water, als de plant uitloopt en in de knop komt. De luchtvochtigheid mag gemiddeld zijn. In de Nederlandse tuin is daar buiten geen extra zorg voor nodig.
Grond
De turkse lelie wil humusrijke, vochtige maar goed doorlatende grond, zoals lemige tuingrond. De zuurgraad ligt bij voorkeur tussen pH 6,5 en 8, dus neutraal tot kalkrijk. Verbeter zure of zware grond met compost voor een betere structuur.
Wil je een bol verplaatsen of verpotten, doe dat dan in september of oktober.
Bemesten
Bemest in maart en april, als de groei op gang komt. Met verder niets extra's kom je bij een plant in humusrijke grond al een heel eind.
Planten
Plant de bollen in de herfst, tussen september en november. Zet ze ongeveer drie keer de hoogte van de bol diep, op een plek waar de wortels koel blijven.
De turkse lelie is traag in het vestigen. Verwacht dus niet meteen het eerste jaar een volle bloei.
Snoeien en opruimen
Snijd de stengels pas af als het blad geel is geworden, in september of oktober. Zo kan de bol de voedingsstoffen uit het loof terugtrekken. Het verwijderen van uitgebloeide bloemen mag, maar hoeft niet.
Overwinteren
De turkse lelie is volledig winterhard. Ze overleeft tot ongeveer -30 °C, terwijl een gewone winter in Nederland rond -12 °C blijft. Een lichte mulchlaag is voldoende. De plant rust van september tot en met februari.
Vermeerderen
Je kunt de turkse lelie vermeerderen door zaad, broedbolletjes, bijbolletjes of deling. Deling en bijbolletjes doe je in september of oktober. Zaaien kan in oktober en november. Uit zaad gekweekte planten hebben meerdere jaren nodig voordat ze voor het eerst bloeien.
Ziekten en plagen
Mogelijke plagen zijn het leliehaantje, bladluizen, slakken en woelmuizen. Ziekten die kunnen voorkomen zijn botrytis, fusarium-bolrot en lelievirus.
Rode kevertjes en aangevreten bladeren wijzen op het leliehaantje. Pluk de kevers en larven met de hand af.
Grauwe schimmel op het loof is botrytis, vooral bij nat weer. Zorg voor meer luchtcirculatie en verwijder aangetaste delen.
Bloeit de plant niet, dan is ze nog jong of staat ze te schaduwrijk. Wacht enkele jaren en geef haar meer licht.
Gebruik
De turkse lelie is geschikt als snijbloem en trekt bestuivers aan. Door de hoogte en de geurende bloemen past ze goed achter in een border of aan een boomrand.




































































































