Navigatie overslaan, naar inhoud springen
Inhoud overslaan, naar voettekst springen

Colchicum autumnale

Colchicaceae

Ook bekend als: wilde herfsttijloos, Herfststijlloos, herfstijloos

Giftig voor katten en honden · details ↓

Colchicum autumnale, ook bekend als herfsttijloos of wilde herfsttijloos, bloeit in september en oktober met kale, krokusachtige bloemen. De plant is winterhard en makkelijk te houden in gras, border of pot. Alle delen zijn echter zeer giftig, dus kies de plek bewust.

Licht
Volle zon, Zon tot halfschaduw
Water
Gemiddeld
Luchtvochtigheid
Gemiddeld
Temperatuur
8–20 °C, min. -20 °C
Moeilijkheid
Makkelijk
Hoogte
10–30 cm

Verzorging door het jaar heen

Kalender voor het klimaat Oceanisch.

ZaaienUitplantenSnoeienVermeerderenBemestenMeer waterBloeiRustperiode
Wanneer uit te voerenRustperiodeHuidige maand

Kenmerken van de herfsttijloos

Colchicum autumnale hoort bij de familie Colchicaceae en groeit van nature in Europa, van Ierland en Groot-Brittannië en het Iberisch schiereiland tot Oekraïne en de Balkan. Je vindt hem op vochtige, grazige laagland-weiden en open plekken in bossen, meestal op kalkrijke of neutrale grond.

De plant vormt een grote knol waarin hij energie opslaat; daaromheen ontstaan dochterknollen. De bloemen verschijnen in de herfst zonder blad aan de stengel: enkele kelkvormige bloemen van 4 tot 7 cm doorsnede met zes bloemblaadjes en oranje helmknoppen, in roze, paars of wit. Ze ruiken niet. Pas in het voorjaar komen vijf tot acht donkergroene, lancetvormige bladeren van ongeveer 25 cm lang, samen met het vruchtkapsel dat onder de grond is gevormd. Het blad sterft in het begin van de zomer af. De plant wordt 10 tot 30 cm hoog en groeit in een gematigd tempo.

Kweken en verzorging

Plek en licht

Zet de herfsttijloos op een zonnige plek; halfschaduw verdraagt hij ook. Hij is geschikt om te verwilderen in gras, aan de rand van een bosplantsoen of in een border, en ook voor de rotstuin of een pot. Omdat het grote blad in het voorjaar nogal slap en rommelig oogt, plant je hem het beste waar dat wegvalt tussen andere planten.

Water geven

De grond moet vochtig maar goed doorlatend zijn. Tijdens de rustperiode in juni, juli en augustus kan de plant een droge zomer prima aan, maar blijvend droge grond verdraagt hij niet. Geef wat meer water in augustus en september, als de bloei eraan komt.

Grond

Een rijke, goed doorlatende leemgrond is ideaal. Humusrijke grond en klei gaan ook, zolang het water niet blijft staan. De zuurgraad mag ruim variëren, van pH 4,5 tot 7,5.

Bemesten

Bemest in maart en april, wanneer het blad zich ontwikkelt en de knol zijn energie voor het volgende jaar opbouwt.

Snoeien en opruimen

Snoei niet in het groen. Verwijder het blad pas als het geel is geworden en vanzelf is afgestorven, meestal in juni of juli. Zo kan de knol de energie uit het blad opnemen.

Planten

Plant de knollen in juli of augustus, 7 tot 10 cm diep. Houd de plant uit de buurt van kinderen en huisdieren. In een pot kan hij ook, mits de grond doorlatend blijft.

Overwinteren

De herfsttijloos is volledig winterhard, tot ongeveer -20 °C. De knollen verdragen een bodemtemperatuur tot ongeveer -5 °C, dus in Nederland is geen winterbescherming nodig.

Vermeerderen

Je vermeerdert de plant door de knollen te delen of de dochterknollen te scheiden, in juni of juli. Zaaien kan ook, in juli en augustus, maar dat duurt langer.

Problemen

Het grote, slappe blad in het voorjaar is normaal: het hoort bij de groeicyclus vóór de rust. Laat het staan tot het geel is en plant de knollen op een plek waar het blad minder opvalt.

Slakken kunnen aan de knollen knagen; bestrijd ze. Donkere vlekken op het blad wijzen op brand, een schimmelziekte. Verwijder de aangetaste bladeren.

Gebruik en bijen

De plant is niet eetbaar. De bladeren zijn al verward met daslook, met gevaarlijke gevolgen. Het is ook niet de plant waar saffraan van komt. Uit de knollen wordt colchicine gewonnen, dat onder medisch toezicht wordt gebruikt en ook in de plantenveredeling; gebruik de plant zelf nooit voor eigen behandeling.

De bloemen trekken bijen en vlinders aan en konijnen laten de plant met rust. De bloemen zijn ook geschikt als snijbloem.

Veiligheid

Giftig voor katten en honden
Katten
Giftig
Honden
Giftig
Paarden
Giftig
Mensen
Zeer giftig

Alle delen van de plant zijn giftig: knollen, bladeren, bloemen en zaden. Voor mensen is hij zeer giftig, voor katten, honden en paarden giftig. De werkzame stoffen zijn colchicine en andere alkaloïden. Klachten zijn irritatie van de mond, bloederig braken, diarree, shock, schade aan meerdere organen en onderdrukking van het beenmerg; het kan dodelijk zijn. Dit is alleen informatie en geen medisch of diergeneeskundig advies. Twijfel je, vraag dan een dierenarts of arts.

Bron: ASPCA Toxic and Non-Toxic Plants, North Carolina Extension Gardener Plant Toolbox, English Wikipedia

Voor jouw plant

Veelgestelde vragen

Is de herfsttijloos giftig?Ja. Alle delen bevatten colchicine en andere alkaloïden. Voor mensen is de plant zeer giftig, voor katten, honden en paarden giftig, en vergiftiging kan dodelijk zijn.
Wanneer plant je Colchicum autumnale?Plant de knollen in juli of augustus, 7 tot 10 cm diep. De bloei volgt in september en oktober.
Waarom bloeit de herfsttijloos zonder blad?De bloemen verschijnen in de herfst op bladloze stengels. Het blad komt pas in het voorjaar en sterft in het begin van de zomer af.
Wanneer mag ik het blad van de herfsttijloos afknippen?Pas als het geel is en vanzelf is afgestorven, meestal in juni of juli. Eerder snoeien neemt de knol de energie voor volgend jaar af.
Is herfsttijloos winterhard?Ja, de plant is volledig winterhard tot ongeveer -20 °C. De knollen verdragen een bodemtemperatuur tot ongeveer -5 °C.
Is herfsttijloos hetzelfde als saffraan?Nee. De herfsttijloos is niet de bron van saffraan en is niet eetbaar. De bladeren zijn ook wel verward met daslook, met gevaarlijke gevolgen.
Sla de voettekst over, ga naar het begin van de paginaGa naar het begin van de pagina