Gloriosa
Gloriosa superba · Colchicaceae
Ook bekend als: klimlelie, prachtlelie
Gloriosa, ook klimlelie of prachtlelie genoemd (Gloriosa superba), is een slanke klimplant die uit een knol groeit en opvallende rood-oranje bloemen met een gele basis draagt. In Nederland is ze niet winterhard en hoort ze op het balkon of binnen. Alle delen van de plant zijn zeer giftig.
- Licht
- Volle zon, Zon tot halfschaduw
- Water
- Gemiddeld
- Luchtvochtigheid
- Gemiddeld
- Temperatuur
- 18–28 °C, min. -7 °C
- Moeilijkheid
- Gemiddeld
- Hoogte
- 1–4 m
Verzorging door het jaar heen
Kalender voor het klimaat Oceanisch.
Gloriosa: klimmer met leliebloemen
De gloriosa komt van nature voor in tropisch en zuidelijk Afrika, tropisch Azië en zuidcentraal China. Ze groeit daar in tropisch bos, savanne, grasland, duinen, langs akkerranden en wegbermen. In Australië en op verschillende Pacifische eilanden wordt ze als invasief gezien.
De plant klimt met rankjes en wordt ongeveer 1 tot 4 meter hoog. Ze groeit snel en sterft na de bloei terug tot de knol. De bladeren zijn glanzend groen, lancetvormig tot eirond, met parallelle nerven en een rankje aan de top.
De bloemen verschijnen van juli tot en met september. Ze lijken op lelies, met zes golvende, teruggeslagen kroonbladen in rood tot oranje met een gele basis, op lange stelen. Daarna volgt een leerachtige vrucht die van groen naar bruin kleurt en ongeveer 20 rode, wratachtige zaden bevat.
Kweken en verzorging
Standplaats
Gloriosa staat het best in volle zon tot halfschaduw. Bescherm haar tegen hete middagzon. Ze doet het goed in een pot op het balkon of binnen, met een klimrek of trellis waaraan de rankjes zich kunnen vasthouden.
Water geven
Houd de grond vochtig tijdens de groei en bloei. In juni, juli en augustus heeft de plant het meeste water nodig. Tijdens de rustperiode (januari, februari, november en december) houd je de knollen vrijwel droog.
Grond en verpotten
Kies een rijke, vochtige maar goed doorlatende grond met veel organisch materiaal. Humusrijke, leemhoudende of zandige grond past goed, bij een pH van ongeveer 5,5 tot 7,5.
Verpot of deel de knollen in maart of april, als ze nog in rust zijn. Ze zijn broos en breken gemakkelijk, dus ga voorzichtig te werk.
Bemesten
Bemest van mei tot en met juli, in de periode dat de plant volop groeit.
Planten
Leg de knollen horizontaal, 5 tot 8 cm diep. Zorg meteen voor een klimsteun en ga zacht met de knol om. Planten naar buiten (balkon of terras) kan in mei of juni. Let in mei nog op nachtvorst.
Snoeien
Regelmatig snoeien is niet nodig. Knip de afgestorven stengels weg nadat de plant is teruggestorven, in oktober of november.
Overwinteren
De gloriosa is niet winterhard. Ze overleeft ongeveer -7 °C, terwijl een normale winter bij ons tot rond -12 °C kan gaan. Buiten laten staan is dus geen optie.
Haal de knollen uit de grond zodra het loof is afgestorven, bewaar ze droog en vorstvrij en plant ze in het voorjaar opnieuw. Bescherm de plant in oktober en november tegen vorst. Een natte bodem in de winter laat de knol gemakkelijk rotten.
Vermeerderen
Vermeerderen kan door deling van de knol in maart of april, of met zaad. Zaai binnen in februari of maart. Het zaad kent een rustperiode: week het van tevoren en houd het warm voor een betere kieming.
Problemen
Knolrot ontstaat door natte grond in de winter. Houd de knol in rust droog.
Gebroken stengels komen vaak door ruw hanteren tijdens het opbinden. Geef vroeg steun en ga voorzichtig te werk.
Slechte kieming van zaad komt door de zaadrust. Week het zaad en houd het warm.
Veiligheid
Giftig voor katten en honden- Katten
- Giftig
- Honden
- Giftig
- Paarden
- Giftig
- Mensen
- Zeer giftig
Gloriosa is zeer giftig voor mensen en giftig voor katten, honden en paarden. Alle delen zijn giftig, vooral de knollen en de zaden. De giftige stof is colchicine, samen met verwante alkaloïden. Mogelijke verschijnselen zijn speekselvloed, bloederig braken en diarree, shock, schade aan nieren en lever en onderdrukking van het beenmerg. De plant wordt traditioneel in de volksgeneeskunde gebruikt, maar blijft zeer giftig. In het wild is er bovendien zoveel geoogst dat de populaties zijn afgenomen. Dit is alleen informatie en geen veterinair of medisch advies. Bij twijfel vraag je een dierenarts of arts om raad.
Bron: ASPCA Toxic and Non-Toxic Plants, North Carolina Extension Gardener Plant Toolbox, English Wikipedia









































































































