Keizerskroon (Fritillaria imperialis) met hangende oranje klokbloemen onder een kuif van bladeren

Foto: Sir James, CC BY 3.0, Wikimedia Commons

Foto: No machine-readable author provided. Magalhães assumed (based on copyright claims)., Public domain, Wikimedia Commons

Foto: Crusty Da Klown, CC0, Wikimedia Commons

Foto: Daderot, Public domain, Wikimedia Commons

Foto: tibi0330, CC BY 3.0, Wikimedia Commons

Foto: Axel Kristinsson from Reykjavík, Iceland, CC BY 2.0, Wikimedia Commons

Bloembollen Vaste planten

Keizerskroon

Fritillaria imperialis · Liliaceae

Ook bekend als: keizerskroon bol

De keizerskroon (Fritillaria imperialis) is een opvallende bolplant met een rechtopstaande stengel, hangende klokbloemen en een kuif van bladeren erboven. Hij is winterhard en komt jaar na jaar terug, mits de bol met rust wordt gelaten en niet in natte grond staat.

Licht: Volle zon, Zon tot halfschaduw
Water: Gemiddeld
Luchtvochtigheid: Laag
Temperatuur: 5–22 °C, min. -26 °C
Moeilijkheid: Gemiddeld
Hoogte: 0,7–1,2 m

Verzorging door het jaar heen

Kalender voor het klimaat Oceanisch.

UitplantenSnoeienVermeerderenBemestenMeer waterBloeiRustperiode

Wanneer uit te voerenRustperiodeHuidige maand

Kenmerken van de keizerskroon

De keizerskroon, ook wel Fritillaria imperialis of keizerskroonbol genoemd, is een overblijvend bolgewas uit de leliefamilie (Liliaceae). De plant wordt ongeveer 70 tot 120 cm hoog en groeit langzaam. Uit een grote bol komt een rechtopstaande, bebladerde bloemstengel.

De glanzende, lancetvormige bladeren hebben een golvende rand, worden tot 15 cm lang en zitten in kransen aan de onderste helft van de stengel. Ze ruiken naar vos. In het midden en einde van het voorjaar, van half april tot eind mei, hangen de klokvormige bloemen in een krans onder een kuif van bladachtige schutbladeren. De bloemen zijn oranje, rood of geel en hebben onderaan nectardruppels. De bloemen geuren.

In het wild groeit de soort van Turkije en Irak via Iran en Afghanistan tot Pakistan en de westelijke Himalaya, meestal op rotsige hellingen en in humusrijke grond in bergachtig gebied. Het blad sterft aan het begin van de zomer af.

Kweken en verzorging

Standplaats

Kies een zonnige plek. Lichte schaduw wordt verdragen, maar bij te veel schaduw blijft de bloei vaak uit. Door zijn hoogte komt de keizerskroon goed tot zijn recht in het midden of achterin de border. Hij past ook in een rotstuin of in een grote pot.

Water geven

Houd de grond in maart, april en mei, als de plant groeit, redelijk vochtig. Na de bloei trekt de plant zich terug en mag de grond in de zomerrust (juli en augustus) opdrogen. Een goed ingewortelde plant verdraagt droogte, al is die tolerantie gemiddeld. Veel belangrijker is dat de bol niet in natte grond staat, want dan rot hij.

Grond en verpotten

Een voedzame, goed doorlatende grond is ideaal. Leem, klei en humusrijke grond zijn geschikt, en de plant verdraagt ook kalkrijke grond. De pH ligt bij voorkeur tussen 6,5 en 8. Zware of droge grond wordt verdragen, maar water mag er niet blijven staan.

Laat de bollen ongemoeid. Staat de keizerskroon in een pot, verpot hem dan alleen om de paar jaar, in de herfst.

Bemesten

Bemest in maart en april, bij het begin van de groei in het voorjaar.

Snoeien en opruimen

Het bovengrondse deel sterft aan het begin van de zomer af. In juni en juli kun je de verdorde stengel en het afgestorven blad opruimen.

Planten

Plant de bollen in september of oktober, dus vroeg in de herfst. Zet ze ongeveer 15 cm diep en 25 tot 30 cm uit elkaar. Leg de bol op zijn zij, zodat er geen water in de holle kruin blijft staan en de bol niet gaat rotten.

Kies goed doorlatende grond. De bol is breekbaar en heeft een sterke geur, dus ga voorzichtig te werk.

Overwinteren

De keizerskroon is winterhard en kan in de Nederlandse winter buiten blijven. Geef hem in de winter een laag mulch. Een bol in een pot kun je op dezelfde manier beschermen.

Problemen en ziekten

Een zachte, rottende bol komt door water in de kruin of door natte grond. Plant de bol op zijn zij in goed doorlatende grond. Blijft de bloei uit, dan is de bol verstoord of staat hij te schaduwrijk. Laat hem dan ongemoeid op een zonnige plek staan.

Mogelijke plagen en ziekten zijn het leliehaantje, bolrot, bladvlekken, roest en mozaïekvirus.

De vossengeur zou muizen, mollen en herten op afstand houden. De bloemen zijn aantrekkelijk voor bestuivers; in Europa worden ze onder andere door mezen en zangvogels bestoven.