Gele lis
Iris pseudacorus · Iridaceae
Ook bekend als: gele iris
De gele lis, ook bekend als gele iris of Iris pseudacorus, is een robuuste vaste plant voor vijverranden, beekoevers en natte grond. Hij groeit snel, is volledig winterhard en bloeit geel in het voorjaar en de zomer. Omdat hij sterk woekert, is het verstandig hem vanaf het begin in te perken.
- Licht
- Volle zon, Zon tot halfschaduw
- Water
- Water
- Luchtvochtigheid
- Hoog
- Temperatuur
- 12–25 °C, min. -29 °C
- Moeilijkheid
- Makkelijk
- Hoogte
- 1–1,5 m
Verzorging door het jaar heen
Kalender voor het klimaat Oceanisch.
Kenmerken van de gele lis
De gele lis (Iridaceae) is een kruidachtige, overblijvende plant die in pollen groeit en zich via dikke wortelstokken uitbreidt. Hij wordt ongeveer 100 tot 150 cm hoog. De rechtopstaande, zwaardvormige bladeren zijn heldergroen, tot 90 cm lang en 3 cm breed, met een duidelijke middennerf.
De gele bloemen zijn 7 tot 10 cm groot en zitten met meerdere aan een stengel. De bloei valt grofweg tussen april en juli. Daarna ontstaan driekantige doosvruchten van 4 tot 7 cm met veel lichtbruine zaden die kunnen drijven.
De plant komt van nature voor in Europa, West-Azië en Noordwest-Afrika, in moerassen, langs vijvers en beken en in natte bossen. Hij geeft veel nectar en de begroeiing biedt dekking aan vogels zoals de kwartelkoning.
Kweken en verzorging
Standplaats
De gele lis staat het mooist in volle zon, maar verdraagt ook lichte schaduw. Op een te schaduwrijke plek of in een te volle pol bloeit hij slecht. Verplaats hem dan naar een zonniger plek en deel hem.
Water
Dit is een waterplant van de oever. Hij groeit in natte grond of in water tot ongeveer 25 cm diep. In een gewone tuinborder kan hij zich ook aanpassen aan wat drogere grond, en de wortelstokken kunnen langere droogte overleven. De beste groei krijg je toch bij constant natte voeten.
Grond en verpotten
De plant gedijt in natte modder, zware leem, klei en humusrijke grond, bij een zuurgraad van ongeveer pH 5 tot 7,5. Hij kan tegen wateroverlast en zuurstofarme grond. In vijvermandjes gebruik je gewone tuingrond. Gebruik in een vijver geen bemeste compost.
Verpotten of opnieuw in een mandje zetten kan in maart of september.
Snoeien
Snoei oude bladeren terug in de late herfst of het vroege voorjaar, dus in november of maart. Knip verwelkte bloemen weg voordat zaad ontstaat. Zo voorkom je dat de plant zich verder verspreidt.
Planten en inperken
Plant de wortelstokken in ondiepe oeverzones, op 0 tot 25 cm waterdiepte. Plantmomenten zijn maart, april, mei en september. Zet de plant bij voorkeur in een mandje, zodat de wortelstokken zich niet door de hele vijver verspreiden.
Buiten zijn natuurlijke verspreidingsgebied is de gele lis invasief, onder meer in Noord-Amerika en Zuid-Afrika. Hij vormt daar dichte begroeiingen die inheemse planten verdringen en is in sommige gebieden verboden. Controleer daarom de plaatselijke regels.
Overwinteren
De gele lis is volledig winterhard. De bladeren sterven in de winter af en in het voorjaar verschijnen nieuwe bladwaaiers. Van november tot en met februari is de plant in rust, dus bescherming is niet nodig.
Vermeerderen
Delen is de eenvoudigste methode: verdeel de pol of de wortelstokken in september of oktober. Vermeerderen uit zaad kan ook; zaaien doe je in oktober of november. Regelmatig delen houdt de plant bovendien in toom en stimuleert de bloei.
Veelvoorkomende problemen
Neemt de plant de vijver over? Dat komt door de sterke uitbreiding via wortelstokken en zaad. Plant in mandjes, knip uitgebloeide bloemen weg en deel regelmatig.
Bruine vlekken op de bladeren wijzen op bladvlekkenziekte, een schimmel. Verwijder de aangetaste bladeren en ruim plantenresten op.
Weinig bloei komt meestal door te veel schaduw of een te dichte pol. Verplaats de plant naar volle zon en deel hem.




















































































