Navigatie overslaan, naar inhoud springen
Inhoud overslaan, naar voettekst springen
Waterplanten

Zwanenbloem

Butomus umbellatus · Butomaceae

Ook bekend als: zwanenbloemen

De zwanenbloem (Butomus umbellatus) is een vaste oeverplant die in juli en augustus roze bloemschermen op hoge stelen draagt. Hij is winterhard en eenvoudig te houden, mits zijn wortels permanent nat staan. Omdat hij zich met wortelstokken uitbreidt, plant je hem het best in een mand.

Licht
Volle zon, Zon tot halfschaduw
Water
Water
Luchtvochtigheid
Hoog
Temperatuur
15–25 °C, min. -30 °C
Moeilijkheid
Makkelijk
Hoogte
0,6–1,5 m

Verzorging door het jaar heen

Kalender voor het klimaat Oceanisch.

Binnenshuis zaaienZaaienUitplantenVerpottenSnoeienVermeerderenBemestenBloeiRustperiode
Wanneer uit te voerenRustperiodeHuidige maand

Wat voor plant is de zwanenbloem?

De zwanenbloem is een vaste, overblijvende waterplant die rechtop in pollen groeit. Hij wordt ongeveer 60 tot 150 cm hoog. In het wild groeit hij aan de rand van stilstaand of langzaam stromend zoet water, in moerassen en op modderige oevers.

De bladeren zijn lang, smal, puntig en licht gedraaid. Ze kunnen een meter of langer worden, zijn driehoekig in doorsnede en groen, met parallelle nerven en een gladde rand. Ze staan in twee rijen vanaf de voet. De bloemen zijn roze, 2 tot 3 cm breed en zitten in een scherm op een hoge steel. De kleurstrepen in de bloemblaadjes zijn donkerder. Na de bloei vormt de plant vruchtjes met veel zaden. Bijen en andere bestuivers komen op de bloemen af.

In de winter sterft het loof af en blijft de dikke, kruipende wortelstok onder water of in modder over.

Kweken en verzorging

Standplaats

Zet de zwanenbloem in volle zon tot lichte schaduw, het liefst aan de waterrand van een vijver. Op een zonnige plek bloeit hij naar verwachting het best. Hij past in een vijverrand, een moerasgedeelte of een grote bak met water.

Water

De wortels moeten het hele jaar onder water staan of in permanent natte modder zitten. Droogte verdraagt de plant niet. In de tuin houd je het water het best tot ongeveer 30 cm diep. In de natuur groeit de soort ook in water tot ongeveer 3 m diep.

Bij een plant in een bak of mand betekent dit dat je het waterpeil in warme perioden in de gaten houdt en bijvult.

Grond en verpotten

Gebruik zware leemgrond of speciale vijvergrond in een mand, of plant in een natte, modderige oever. Klei, leem en natte, drassige grond zijn allemaal geschikt, ook als het water blijft staan. De zuurgraad ligt bij voorkeur tussen pH 6,0 en 7,5.

Verpotten of opnieuw in de mand zetten doe je in april.

Bemesten

Als je wilt bemesten, zijn april en mei het moment, in het groeiseizoen. In de rustperiode van november tot en met februari is bemesten niet nodig.

Planten

Plant de zwanenbloem in het voorjaar, in april of mei, aan de vijverrand. Zet hem bij voorkeur in een mand. Waar de soort invasief is, moet je hem beperken. In Noord-Amerika is de zwanenbloem een lastig onkruid dat dichte begroeiingen vormt, en in enkele staten is hij verboden. In de tuin houdt een mand de wortelstokken binnen de perken.

Snoeien

Knip afgestorven blad en uitgebloeide bloemstelen weg in de herfst, in oktober of november, of anders aan het einde van de winter.

Overwinteren

De zwanenbloem is volledig winterhard en kan op zijn plek blijven staan. Dieper water beschermt de wortelstokken tegen strenge vorst. In een gewone Nederlandse winter hoef je niets extra's te doen.

Vermeerderen

Je vermeerdert de zwanenbloem door deling van de wortelstok, in april of mei. Ook zaaien kan: in maart en april buiten, of in februari en maart binnen. Deling is de eenvoudigste manier om een bestaande pol te verjongen of te verkleinen.

Gebruik

De zwanenbloem is vooral een sierplant voor de vijverrand en trekt bestuivers aan. De wortelstokken worden in delen van Rusland als voedsel gegeten.

Voor jouw plant

Veelgestelde vragen

Hoe diep moet het water zijn voor een zwanenbloem?In de tuin plant je hem in water tot ongeveer 30 cm diep, of in permanent natte modder. In de natuur staat hij ook in veel dieper water, tot ongeveer 3 m.
Wanneer bloeit de zwanenbloem?De zwanenbloem bloeit in juli en augustus met roze bloemen in een scherm op een hoge steel.
Is de zwanenbloem winterhard?Ja, de plant is volledig winterhard. Laat hem op zijn plek staan, want dieper water beschermt de wortelstokken tegen strenge vorst.
Wanneer snoei je een zwanenbloem?Verwijder afgestorven blad en uitgebloeide stelen in de herfst (oktober of november) of aan het einde van de winter.
Hoe vermeerder je een zwanenbloem?Het eenvoudigst door de wortelstok te delen in april of mei. Zaaien kan ook, in maart en april buiten of in februari en maart binnen.
Kan de zwanenbloem woekeren?Ja, hij breidt zich uit met wortelstokken en kan dichte begroeiingen vormen. Plant hem daarom in een mand, zeker waar de soort als invasief geldt.
Sla de voettekst over, ga naar het begin van de paginaGa naar het begin van de pagina