Waterlelie

Nymphaea · Nymphaeaceae

Ook bekend als: waterlelies

De waterlelie (Nymphaea) is een vaste waterplant met drijvende bladeren en opvallende, komvormige bloemen. Ze groeit in stilstaand water en doet het goed in de vijver, maar ook in een grote bak op terras of balkon. Winterharde soorten overleven in Nederland buiten, mits de wortelstokken diep genoeg onder het ijs blijven.

Licht: Volle zon, Halfschaduw
Water: Water
Luchtvochtigheid: Hoog
Temperatuur: 18–28 °C, min. -20 °C
Moeilijkheid: Gemiddeld
Hoogte: 5–30 cm

Verzorging door het jaar heen

Kalender voor het klimaat Oceanisch.

Binnenshuis zaaienZaaienUitplantenVerpottenSnoeienVermeerderenBemestenBloeiVorstbeschermingRustperiode

Wanneer uit te voerenRustperiodeHuidige maand

Kenmerken van de waterlelie

Nymphaea is een geslacht met wortelstokken of knollen die in de modder op de bodem verankerd zitten. De grote, ronde tot eivormige drijfbladeren hebben een diepe inkeping en een gladde tot golvende rand. Ze zijn groen, soms gevlekt of roodbruin getint.

De bloemen staan alleen, hebben veel kroonbladeren en worden tot 30 cm breed. Ze drijven op het water of staan erboven, en bloeien overdag of 's nachts. Ze komen voor in wit, roze, rood, geel, oranje, paars en blauw, en ze geuren. Ze bloeien van juni tot en met september. Na de bloei rijpt een sponsachtige, bolvormige vrucht onder water.

De plant groeit matig snel. Afhankelijk van de soort wordt ze 60 tot 360 cm breed, dus kies een soort die bij de grootte van je water past.

Kweken en verzorging

Standplaats

De meeste waterlelies hebben zes uur zon per dag of meer nodig. Sommige soorten verdragen halfschaduw, maar bloeien daar meestal minder rijk. Kies stilstaand of langzaam stromend water; de plant staat het liefst op een rustige plek.

Het bladerdek geeft schaduw en beperkt zo algengroei. Ook kikkers en reptielen schuilen eronder, en de bloemen worden door bestuivers bezocht.

Waterdiepte

Een waterlelie hoef je niet water te geven; ze moet in het water staan. Reken op een diepte van ongeveer 8 tot 60 cm, afhankelijk van hoe krachtig de soort groeit. Kleine soorten staan ondieper, grote soorten dieper. Droogte verdraagt de plant niet.

Grond en verpotten

Gebruik zware klei in een waterplantenmand. Lichte potgrond drijft op en is daarom niet geschikt. De zuurgraad ligt het best tussen pH 6 en 8.

Wordt de plant te vol, deel dan de wortelstokken in april of mei en plant ze opnieuw.

Voeding

Waterlelies zijn zware eters. Geef van mei tot en met augustus waterplantenvoeding in tabletvorm.

Planten

Plant in mei of juni. Zet de mand eerst zo hoog dat de bladeren het wateroppervlak bereiken, en laat hem naarmate de plant groeit geleidelijk dieper zakken.

Sommige soorten gaan buiten hun oorspronkelijke verspreidingsgebied woekeren of verwilderen. Kies daarom een soort die bij de grootte van je water past en laat geen planten of zaad in de natuur terechtkomen.

Snoeien

In september en oktober knip je verlepte en vergeelde bladeren en bloemen weg.

Overwinteren

Winterharde waterlelies hebben een rustperiode van november tot en met februari. Houd de wortelstokken onder de ijslaag, dus in water dat diep genoeg is om niet door te vriezen. De soort kan tot ongeveer -20 °C verdragen, terwijl een gewone Nederlandse winter rond -12 °C blijft. Bescherm de plant in november tegen vorst.

Tropische soorten behandel je als eenjarige of overwinter je vorstvrij.

Vermeerderen

De gemakkelijkste manier is het delen van de wortelstok in april of mei, ook via zijscheuten. Zaaien kan ook: binnen in februari en maart, buiten in maart en april.

Gebruik

In delen van Azië en Afrika worden de knollen gekookt gegeten, vaak als noodvoedsel. Gezien de giftigheid is dit niet bedoeld voor dagelijks gebruik.