Navigatie overslaan, naar inhoud springen
Inhoud overslaan, naar voettekst springen
WaterplantenVaste planten

Lisdodde

Typha latifolia · Typhaceae

Ook bekend als: grote lisdodde, Grote rietsigaar

De lisdodde (ook wel grote lisdodde of Typha latifolia genoemd) is een hoge oeverplant met bruine, sigaarvormige kolven. Hij is volledig winterhard en groeit makkelijk, maar woekert ook flink. Met een mand of container houd je hem goed in toom.

Licht
Volle zon, Zon tot halfschaduw
Water
Water
Luchtvochtigheid
Hoog
Temperatuur
15–28 °C, min. -38 °C
Moeilijkheid
Makkelijk
Hoogte
1,5–3 m

Verzorging door het jaar heen

Kalender voor het klimaat Oceanisch.

ZaaienUitplantenVerpottenSnoeienVermeerderenBloeiOogstRustperiode
Wanneer uit te voerenRustperiodeHuidige maand

Kenmerken van de lisdodde

De lisdodde is een vaste, snelgroeiende waterplant die 150 tot 300 cm hoog wordt. Hij groeit rechtop en grasachtig en vormt via kruipende wortelstokken dichte velden. De platte, zwaardvormige bladeren zijn grijsgroen, 2 tot 4 cm breed en ontspringen aan de voet. In de herfst worden ze geel.

In juni en juli verschijnt de bloeikolf: vrouwelijke bloemen onderaan, direct daarboven de mannelijke, zonder tussenruimte. Het vrouwelijke deel wordt de bruine, worstvormige kolf. Die blijft de winter over staan en valt in het voorjaar uiteen in pluizige zaadjes. In het wild groeit de soort in moerassen en langs oevers van vijvers en meren, in ondiep water tot ongeveer 80 cm diep.

Kweken en verzorging

Plaats en licht

Lisdodde staat het liefst in volle zon, maar verdraagt ook halfschaduw. Hij hoort thuis in de oeverzone of het moeras van een vijver. Door zijn hoogte en uitbundige groei past hij het best bij een grote vijver. Voor een kleine vijver zonder wortelscherm is hij niet geschikt.

Water

Deze plant heeft staand water of permanent verzadigde grond nodig en verdraagt geen droogte. Als je hem in een container kweekt, mag het water tot ongeveer 75 cm boven de pot staan. Vergeelt het blad buiten de herfst, dan is de plant waarschijnlijk uitgedroogd: houd de wortels onder water.

Grond en verpotten

Geef de lisdodde zware leem of klei, vruchtbaar en nat. Waterverzadigde grond is geen probleem. Verpotten of delen doe je in maart of april.

Planten

Plant de lisdodde in april, mei of juni in een mand of container, zodat de uitbreiding beperkt blijft. Zorg dat er water over de kruin staat. Zaaien kan in maart en april.

Snoeien

Snoei in februari of maart, wanneer het blad is afgestorven. Wil je niet dat de kolven in het voorjaar uiteenvallen, knip de stengels dan af voordat de zaadkolven rijpen.

Overwinteren

De lisdodde is winterhard tot ongeveer -38 °C, ruim onder de gebruikelijke winterminima in Nederland. Het blad sterft af en de wortelstokken overleven in de bevroren, natte grond. Van november tot en met februari rust de plant.

Vermeerderen

Vermeerderen gaat door deling van de wortelstokken in maart, april of september, of door zaad.

Veelvoorkomende problemen

Woekert de lisdodde door de hele vijver? Dat komt door de krachtige wortelstokken. Plant hem in containers en dun hem elk jaar uit. Het is een agressieve woekeraar die inheemse oevervegetatie kan verdringen, en hij kruist met de smalle lisdodde (Typha angustifolia).

Vergeelt het blad door uitdrogen, houd dan de wortels onder water. Vallen de kolven uiteen, dan is dat natuurlijke zaadverspreiding in het voorjaar.

Oogsten en gebruik

De lisdodde is eetbaar: gekookte, geschilde wortelstokken, rauwe geschilde stengels en jonge scheuten. Het stuifmeel wordt gebruikt als smaakmaker. Oogsten kan in mei, juni, september en oktober. Gebruik geen planten uit vervuild water.

Traditioneel werd de plant door inheemse volkeren gebruikt als voedsel en geneesmiddel, en werden de bladeren gevlochten tot stoelzittingen en matten. De kolven zijn ook geschikt als snijbloem. Voor watervogels en zangvogels biedt de plant dekking en nestgelegenheid, en kleine zoogdieren eten ervan.

Voor jouw plant

Veelgestelde vragen

Hoe diep mag het water zijn voor een lisdodde?In het wild groeit hij in ondiep water tot ongeveer 80 cm diep. In een container mag het water tot ongeveer 75 cm staan, met water over de kruin.
Hoe voorkom ik dat lisdodde woekert?Plant hem in een mand of container en dun hem elk jaar uit. In een kleine vijver zonder wortelscherm kun je hem beter niet planten.
Is lisdodde winterhard?Ja, de plant overleeft ongeveer -38 °C. Het blad sterft af, maar de wortelstokken overleven in de natte grond.
Wanneer snoei ik lisdodde?In februari of maart. Wil je voorkomen dat de kolven uiteenvallen, knip de stengels dan eerder af, voordat de zaadkolven rijpen.
Is lisdodde eetbaar?Ja, de geschilde wortelstokken (gekookt), jonge scheuten en geschilde stengels (rauw) zijn eetbaar. Gebruik geen planten uit vervuild water.
Sla de voettekst over, ga naar het begin van de paginaGa naar het begin van de pagina