Curcuma
Curcuma longa · Zingiberaceae
Ook bekend als: kurkuma, geelwortel, Turmeric, Manjal
Curcuma, ook bekend als kurkuma of geelwortel (Curcuma longa), is een kruidachtige plant met grote, geplooide bladeren die op die van canna lijken. In Nederland is hij niet winterhard, dus hij hoort in de zomer op het balkon en in de koude maanden binnen. Met warmte, vocht en een royale pot groeit hij prima.
- Licht
- Zon tot halfschaduw, Halfschaduw
- Water
- Hoog
- Luchtvochtigheid
- Hoog
- Temperatuur
- 20–30 °C, min. 5 °C
- Moeilijkheid
- Gemiddeld
- Hoogte
- 0,6–1 m
Verzorging door het jaar heen
Kalender voor het klimaat Oceanisch.
Kenmerken van curcuma
Curcuma longa behoort tot de Zingiberaceae en komt oorspronkelijk uit India, waarbij Zuid-India de best gedocumenteerde herkomst is. Waarschijnlijk komt hij ook uit Zuidoost-Azië. Hij wordt veel geteeld in tropisch Azië, in warme, vochtige streken met veel regen.
De plant vormt een rechtopstaande pol van ongeveer 60 tot 100 cm hoog. De bladeren zijn donkergroen aan de bovenkant en lichter aan de onderkant, lancetvormig tot elliptisch en tot ongeveer 100 cm lang. In juli en augustus verschijnen geelwitte bloemen met schutbladeren in een aarvormige bloeiwijze. De bloemen zijn steriel. Vruchten en zaden zijn zeldzaam en niet kiemkrachtig, daarom vermeerder je curcuma met wortelstokken.
De dikke, vertakte, oranjegele wortelstokken (rhizomen) zijn het bekendste deel van de plant. Na het groeiseizoen sterft het loof af en rust de plant.
Kweken en verzorging
Standplaats en licht
Curcuma staat het liefst in de ochtendzon met schaduw in de middag. Dat geldt vooral bij warm, vochtig weer. Zon tot halfschaduw is dus de beste keuze.
De ideale temperatuur ligt tussen 20 en 30 °C. De plant is niet winterhard en overleeft temperaturen onder ongeveer 5 °C niet. Zet hem daarom pas na de laatste vorst buiten en bescherm hem in april, mei, september, oktober en november tegen vorst.
Water geven en luchtvochtigheid
Tijdens de groei wil curcuma vochtige tot natte grond. Geef vooral in juni, juli en augustus extra water. Zodra het blad afsterft, geef je steeds minder water.
De plant houdt van een hoge luchtvochtigheid. Let daar op een binnenplek extra op.
Grond en verpotten
Kies een rijke, licht zure, organische grond die vochtig blijft maar goed doorlaat. Een humusrijke leemgrond met een pH tussen ongeveer 5,0 en 7,0 past goed.
De rhizomen kunnen zo groot worden dat ze een pot laten barsten. Gebruik daarom een grote, diepe pot. Verpot of deel de plant in maart of april, als de rhizomen de pot vullen.
Bemesten
Bemest de plant in het groeiseizoen, van mei tot en met augustus. Buiten dit seizoen is bemesten niet nodig, want de plant rust dan.
Snoeien
Regelmatig snoeien is niet nodig. Knip het afgestorven loof weg als het in november is verdord.
Planten en voorkweken
Plant stukken rhizoom met de knoppen naar boven, ongeveer 5 tot 7 cm diep. Dat doe je na de laatste vorst, in Nederland dus rond juni. Je kunt ze eerder binnen voorkweken, in maart of april.
Overwinteren
De rustperiode loopt grofweg van november tot en met februari. Er zijn twee manieren om de plant door de winter te halen:
Haal de rhizomen in de herfst uit de grond en bewaar ze koel en droog.
Of laat ze in de pot zitten, houd de pot droog en zet hem vorstvrij weg tot de plant weer uitloopt.
Vermeerderen
Vermeerder curcuma met rhizomen, door ze te delen. Het beste moment is maart of april. Elk stuk heeft knoppen nodig om uit te lopen.
Oogsten en gebruiken
De rhizomen oogst je in oktober of november. Gebruik ze vers of gekookt, of droog en gemalen als gele specerij en kleurstof in curry's en rijstgerechten. De bladeren worden gebruikt om zoete gerechten in te wikkelen en op smaak te brengen.
Curcuma wordt al lang gebruikt in de Ayurvedische, Chinese en andere traditionele geneeskunde. Er is echter geen goed klinisch bewijs dat de plant een ziekte kan behandelen.
De bloemen zijn ook geschikt als snijbloem.









































































































