Navigatie overslaan, naar inhoud springen
Inhoud overslaan, naar voettekst springen

Stinkende gouwe

Chelidonium majus · Papaveraceae

Ook bekend als: gouwe

Stinkende gouwe (Chelidonium majus, ook kortweg gouwe genoemd) is een winterharde, snelgroeiende vaste plant met blauwgroen blad en kleine gele bloemen. Ze past in halfschaduw en schaduw, maar zaait zich gemakkelijk uit en is giftig. Ze verdient daarom een bewuste keuze van de plek.

Licht
Halfschaduw, Schaduw
Water
Gemiddeld
Luchtvochtigheid
Gemiddeld
Temperatuur
10–22 °C, min. -30 °C
Moeilijkheid
Makkelijk
Hoogte
0,3–1,2 m

Verzorging door het jaar heen

Kalender voor het klimaat Oceanisch.

ZaaienUitplantenSnoeienVermeerderenBloeiRustperiode
Wanneer uit te voerenRustperiodeHuidige maand

Kenmerken van stinkende gouwe

Stinkende gouwe is een kruidachtige, rechtopgroeiende plant die een pol vormt. De stengels zijn vertakt en breken gemakkelijk. Uit de breuk komt oranje melksap. De plant wordt ongeveer 30 tot 60 cm breed en groeit snel.

Het blad is blauwgroen en geveerd ingesneden, tot 30 cm lang, met 5 tot 9 gelobde deelblaadjes met golvende randen. De onderkant is lichter. De gele bloemen hebben vier kroonbladen, meten ongeveer 2 cm en staan in losse, schermachtige trossen. Ze bloeien van mei tot en met september. Daarna volgen slanke, cilindrische doosvruchten van ongeveer 5 cm lang, die openspringen en kleine zwarte zaden met een vetaanhangsel (elaiosoom) loslaten.

De soort komt van nature voor in Europa en West-Azië, met uitlopers tot Noord-Afrika en Macaronesië. Ze groeit vaak op rotsachtige hellingen, in bossen, op braakliggend terrein en langs wegbermen, vaak bij muren en heggen.

Kweken en verzorging

Standplaats

Stinkende gouwe staat het liefst in halfschaduw tot schaduw. Bij koele zomers verdraagt ze ook volle zon. Een plek bij een muur of heg, waar de plant ook in het wild vaak groeit, past goed.

Water geven

De plant wil een gelijkmatig vochtige, maar goed doorlatende grond. Houd de bodem dus vochtig zonder dat er water blijft staan.

Grond

Stinkende gouwe is weinig veeleisend en groeit ook op arme grond. Klei, leem en zand zijn alle geschikt. Humusrijke, vochtige maar goed doorlatende grond past het best.

Zaaien en planten

Zaaien kan in maart, april en september. Uitplanten gebeurt in april en mei.

Houd er rekening mee dat de plant zich agressief uitzaait en giftig is. Ze wordt daarom niet aangeraden voor de tuin.

Snoeien en uitzaaien voorkomen

Knip de bloemen af voordat ze zaad zetten, zodat de plant zich minder uitbreidt. Dat kan in augustus. Draag daarbij handschoenen vanwege het oranje sap.

Overwinteren

Stinkende gouwe is winterhard. Ze overleeft ruim lagere temperaturen dan de gebruikelijke winterminima van ongeveer -12 °C in Nederland. Ze sterft meestal af en rust in januari, februari, november en december. Extra bescherming is niet nodig.

Vermeerderen

Vermeerderen kan door zaaien of delen, in maart, april of september. In de praktijk doet de plant dit zelf al ruimschoots: mieren verspreiden de zaden.

Veelvoorkomende problemen

De plant zaait zich overal uit door de grote zaadproductie en de verspreiding door mieren. Trek jonge planten met de hand uit voordat ze bloeien.

Na aanraking kan huiduitslag ontstaan door het oranje, prikkelende melksap. Draag handschoenen en was de huid na contact.

Gebruik

Stinkende gouwe is niet eetbaar. Traditioneel wordt ze gebruikt tegen wratten en huidaandoeningen, en in extracten voor maagmiddelen. De plant kan de lever beschadigen en is daarom gevaarlijk. Dit is geen medisch advies.

Voor jouw plant

Veelgestelde vragen

Is stinkende gouwe giftig voor katten en honden?Ja, de plant staat te boek als giftig voor zowel katten als honden. Houd haar buiten bereik van huisdieren. Dit is alleen informatie, geen diergeneeskundig advies.
Hoe voorkom ik dat stinkende gouwe zich overal uitzaait?Knip de bloemen af voordat ze zaad zetten en trek jonge planten met de hand uit voordat ze bloeien. Draag daarbij handschoenen.
Waar groeit stinkende gouwe het best?In halfschaduw tot schaduw, op vochtige maar goed doorlatende grond. Bij koele zomers verdraagt ze ook volle zon.
Is stinkende gouwe winterhard?Ja, de plant is winterhard. Ze sterft in de winter meestal af en rust van november tot en met februari.
Wanneer bloeit stinkende gouwe?De gele bloemen verschijnen van mei tot en met september.
Waarom krijg ik uitslag van stinkende gouwe?Het oranje melksap uit de stengels werkt prikkelend op de huid. Draag handschoenen en was je huid na contact.
Sla de voettekst over, ga naar het begin van de paginaGa naar het begin van de pagina