Navigatie overslaan, naar inhoud springen
Inhoud overslaan, naar voettekst springen

Lampionnetjes

Alkekengi officinarum · Solanaceae

Ook bekend als: physalis alkekengi, jodenkers, echte lampionplant

Lampionnetjes, ook bekend als lampionplant of jodenkers, zijn winterharde vaste planten die in de herfst opvallen met feloranje, papierachtige lampions. Ze zijn makkelijk te houden, maar breiden zich met uitlopers stevig uit. Met een wortelbarrière of een grote pot houd je ze goed onder controle.

Licht
Volle zon, Zon tot halfschaduw
Water
Gemiddeld
Luchtvochtigheid
Gemiddeld
Temperatuur
12–25 °C, min. -20 °C
Moeilijkheid
Makkelijk
Hoogte
40–60 cm

Verzorging door het jaar heen

Kalender voor het klimaat Oceanisch.

Binnenshuis zaaienZaaienUitplantenVerpottenSnoeienVermeerderenBemestenMeer waterBloeiOogstRustperiode
Wanneer uit te voerenRustperiodeHuidige maand

Kenmerken van lampionnetjes

Lampionnetjes (Alkekengi officinarum, familie Solanaceae, ook wel Physalis alkekengi genoemd) vormen een rechtopstaande, uitlopende pol van 40 tot 60 cm hoog. De plant groeit uit kruipende wortelstokken. De bladeren zijn groen, enkelvoudig en staan afwisselend, met een lengte van 6 tot 12 cm.

In juni en juli verschijnen kleine witte bloemetjes van 10 tot 15 mm doorsnede. Daarna zwelt de kelk op tot een felle oranjerode lampion van 4 tot 5 cm, met een bes erin. De plant is bladverliezend: in de winter sterft het bovengrondse deel af en in het voorjaar loopt hij weer uit.

De soort komt van nature voor van Zuid-Europa tot Turkije, de Kaukasus, Iran, Pakistan en Noordoost-Azië. Op sommige plekken is hij verwilderd uit tuinen.

Kweken en verzorging

Standplaats

Lampionnetjes staan het mooist in volle zon tot halfschaduw. Op een zonnige plek kleuren de lampions beter oranje. Kies de plek weloverwogen: de wortelstokken verspreiden zich wijd en de plant kan ver van de moerplant weer opschieten.

Water geven

De waterbehoefte is gemiddeld, en de luchtvochtigheid hoeft niet bijzonder hoog te zijn. Houd de grond licht vochtig. Geef in juni, juli en augustus iets meer water, want dan staat de plant in bloei en zet hij de lampions aan. In pot droogt de grond sneller uit, dus controleer die vaker.

Grond en verpotten

Gewone tuingrond of leemgrond is prima, als de grond maar vochtig en goed doorlatend is. Voor potten is universele potgrond geschikt. Verpot in maart of april als de plant in een container staat.

Bemesten

Bemest in april, als de plant uitloopt. Meer is voor deze makkelijke plant doorgaans niet nodig.

Planten

Plant lampionnetjes in april of mei buiten. Beperk de wortels vooraf met een wortelbarrière, of zet de plant in een grote pot. Zaaien kan binnen in februari en maart, of buiten in maart en april.

Snoeien en woekering beperken

Snoei de stengels eind winter terug, in februari of maart. Haal ongewenste uitlopers weg om de plant binnen de grenzen te houden.

Overwinteren

Lampionnetjes zijn volledig winterhard en overleven tot ongeveer -20 °C, ruim onder de gebruikelijke winterminima in Nederland. De plant sterft in de winter af en loopt in het voorjaar weer uit. Januari, februari, november en december zijn zijn rustmaanden.

Vermeerderen

Vermeerderen kan door deling, door zaad of via stukjes wortelstok. Deel de plant in maart of april, of in september.

Veelvoorkomende problemen

Het grootste probleem is de sterke woekering door de kruipende wortelstokken. Kweek de plant daarom in een container of gebruik een wortelbarrière.

Blijven de lampions groen, dan stond de plant te donker of zijn ze te vroeg geknipt. Zorg voor voldoende zon en knip pas als de lampions helemaal oranje zijn.

Oogsten en gebruik

De lampions zijn geschikt als snijbloem. Oogst ze in september en oktober, wanneer ze volledig oranje zijn.

In de Chinese en Unani geneeskunde wordt de plant traditioneel gebruikt bij koorts, hoest en keelpijn, en als plasdrijvend middel.

Voor jouw plant

Veelgestelde vragen

Zijn lampionnetjes winterhard?Ja, lampionnetjes zijn volledig winterhard tot ongeveer -20 °C. Het bovengrondse deel sterft in de winter af en de plant loopt in het voorjaar weer uit.
Wanneer kan ik lampionnetjes knippen?Oogst de lampions in september en oktober, als ze helemaal oranje zijn. Knip je te vroeg, dan blijven ze groen.
Hoe voorkom ik dat lampionnetjes woekeren?Plant ze met een wortelbarrière of in een grote pot en haal ongewenste uitlopers weg. De kruipende wortelstokken verspreiden zich anders ver.
Waarom worden mijn lampionnetjes niet oranje?Meestal staat de plant te schaduwrijk of zijn de lampions te vroeg geknipt. Kies een zonnige plek en wacht tot ze volledig oranje zijn.
Wanneer snoei ik lampionnetjes?Snoei de stengels terug in februari of maart, aan het eind van de winter.
Zijn lampionnetjes giftig voor katten en honden?Ze kunnen licht giftig zijn voor katten en honden, dus houd de plant buiten bereik. Dit is alleen informatie en geen diergeneeskundig advies.
Sla de voettekst over, ga naar het begin van de paginaGa naar het begin van de pagina