Lampionnetjes
Alkekengi officinarum · Solanaceae
Ook bekend als: physalis alkekengi, jodenkers, echte lampionplant
Lampionnetjes, ook bekend als lampionplant of jodenkers, zijn winterharde vaste planten die in de herfst opvallen met feloranje, papierachtige lampions. Ze zijn makkelijk te houden, maar breiden zich met uitlopers stevig uit. Met een wortelbarrière of een grote pot houd je ze goed onder controle.
- Licht
- Volle zon, Zon tot halfschaduw
- Water
- Gemiddeld
- Luchtvochtigheid
- Gemiddeld
- Temperatuur
- 12–25 °C, min. -20 °C
- Moeilijkheid
- Makkelijk
- Hoogte
- 40–60 cm
Verzorging door het jaar heen
Kalender voor het klimaat Oceanisch.
Kenmerken van lampionnetjes
Lampionnetjes (Alkekengi officinarum, familie Solanaceae, ook wel Physalis alkekengi genoemd) vormen een rechtopstaande, uitlopende pol van 40 tot 60 cm hoog. De plant groeit uit kruipende wortelstokken. De bladeren zijn groen, enkelvoudig en staan afwisselend, met een lengte van 6 tot 12 cm.
In juni en juli verschijnen kleine witte bloemetjes van 10 tot 15 mm doorsnede. Daarna zwelt de kelk op tot een felle oranjerode lampion van 4 tot 5 cm, met een bes erin. De plant is bladverliezend: in de winter sterft het bovengrondse deel af en in het voorjaar loopt hij weer uit.
De soort komt van nature voor van Zuid-Europa tot Turkije, de Kaukasus, Iran, Pakistan en Noordoost-Azië. Op sommige plekken is hij verwilderd uit tuinen.
Kweken en verzorging
Standplaats
Lampionnetjes staan het mooist in volle zon tot halfschaduw. Op een zonnige plek kleuren de lampions beter oranje. Kies de plek weloverwogen: de wortelstokken verspreiden zich wijd en de plant kan ver van de moerplant weer opschieten.
Water geven
De waterbehoefte is gemiddeld, en de luchtvochtigheid hoeft niet bijzonder hoog te zijn. Houd de grond licht vochtig. Geef in juni, juli en augustus iets meer water, want dan staat de plant in bloei en zet hij de lampions aan. In pot droogt de grond sneller uit, dus controleer die vaker.
Grond en verpotten
Gewone tuingrond of leemgrond is prima, als de grond maar vochtig en goed doorlatend is. Voor potten is universele potgrond geschikt. Verpot in maart of april als de plant in een container staat.
Bemesten
Bemest in april, als de plant uitloopt. Meer is voor deze makkelijke plant doorgaans niet nodig.
Planten
Plant lampionnetjes in april of mei buiten. Beperk de wortels vooraf met een wortelbarrière, of zet de plant in een grote pot. Zaaien kan binnen in februari en maart, of buiten in maart en april.
Snoeien en woekering beperken
Snoei de stengels eind winter terug, in februari of maart. Haal ongewenste uitlopers weg om de plant binnen de grenzen te houden.
Overwinteren
Lampionnetjes zijn volledig winterhard en overleven tot ongeveer -20 °C, ruim onder de gebruikelijke winterminima in Nederland. De plant sterft in de winter af en loopt in het voorjaar weer uit. Januari, februari, november en december zijn zijn rustmaanden.
Vermeerderen
Vermeerderen kan door deling, door zaad of via stukjes wortelstok. Deel de plant in maart of april, of in september.
Veelvoorkomende problemen
Het grootste probleem is de sterke woekering door de kruipende wortelstokken. Kweek de plant daarom in een container of gebruik een wortelbarrière.
Blijven de lampions groen, dan stond de plant te donker of zijn ze te vroeg geknipt. Zorg voor voldoende zon en knip pas als de lampions helemaal oranje zijn.
Oogsten en gebruik
De lampions zijn geschikt als snijbloem. Oogst ze in september en oktober, wanneer ze volledig oranje zijn.
In de Chinese en Unani geneeskunde wordt de plant traditioneel gebruikt bij koorts, hoest en keelpijn, en als plasdrijvend middel.




































































































