Boerenhortensia (Hydrangea macrophylla) met bolvormige bloemen

Foto: Karl Döringer, CC0, Wikimedia Commons

Foto: belvedere04, CC BY 4.0, Wikimedia Commons

Foto: Michele Dorsey Walfred, CC BY 2.0, Wikimedia Commons

Foto: Michele Dorsey Walfred, CC BY 2.0, Wikimedia Commons

Foto: Claude Kolwelter, CC BY 4.0, iNaturalist

Foto: pavlaki1968, CC BY 4.0, Wikimedia Commons

Struiken Vaste planten

Boerenhortensia

Hydrangea macrophylla · Hydrangeaceae

Ook bekend als: hortensia macrophylla, grote hortensia, Gewone hortensia

De boerenhortensia (Hydrangea macrophylla, ook wel grote hortensia genoemd) is een snelgroeiende, bladverliezende heester met grote bolvormige of platte bloemschermen. Hij is goed winterhard en makkelijk te houden, zolang de grond vochtig blijft en je niet op het verkeerde moment snoeit.

Licht: Halfschaduw, Zon tot halfschaduw
Water: Hoog
Luchtvochtigheid: Gemiddeld
Temperatuur: 10–25 °C, min. -25 °C
Moeilijkheid: Makkelijk
Hoogte: 0,9–3 m

Verzorging door het jaar heen

Kalender voor het klimaat Oceanisch.

UitplantenVerpottenSnoeienVermeerderenBemestenMeer waterBloeiOogstVorstbeschermingRustperiode

Wanneer uit te voerenRustperiodeHuidige maand

Kenmerken van de boerenhortensia

De boerenhortensia is een bladverliezende heester met rechtopstaande stengels en een afgeronde, meerstammige groeivorm. Hij wordt ongeveer 90 tot 300 cm hoog en 90 tot 250 cm breed. De groei is snel.

De bladeren staan tegenover elkaar, zijn breed, glanzend middel- tot donkergroen en hebben een grof gezaagde rand. Ze worden tot 15 cm lang en kleuren in de herfst geel. De bloemen groeien in bolvormige schermen (mophead) of platte schermen met een kleine vruchtbare kern (lacecap). De opvallende steriele bloemetjes zijn roze, blauw, paars of wit. Ze bloeien vanaf het begin van de zomer, van juni tot en met september, en de bloemen zitten aan oud hout. De plant heeft geen geur.

In het wild komt hij van nature voor in Japan, vooral langs de kust van Honshu en zuidelijker, in kustgebieden en bossen.

Kweken en verzorging

Standplaats en licht

Een boerenhortensia staat het best in lichte schaduw of in de ochtendzon, beschut tegen de hete middagzon. Gedempt licht onder hogere bomen werkt ook goed.

De plant is geschikt als solitaire heester, als haag en als snijbloem, en hij doet het ook in een pot op het balkon.

Water geven

De boerenhortensia heeft veel water nodig. Houd de grond gelijkmatig vochtig, want de plant hangt snel slap in droge periodes. Geef in juni, juli en augustus extra water en gun hem dan een flinke gietbeurt in plaats van een scheutje.

De luchtvochtigheid mag gemiddeld zijn. Daar is buiten meestal geen extra zorg voor nodig.

Grond en verpotten

Kies vruchtbare, humusrijke grond die vochtig is maar goed doorlaat. Leem-, klei- en zandgrond kunnen allemaal, mits ze met compost of humus zijn verrijkt. De wortels zijn ondiep, vezelig en breiden zich uit.

De bloemkleur hangt af van de zuurgraad. Zure grond geeft blauwe bloemen, kalkrijke grond roze. Planten in een pot kun je verpotten in maart of april.

Bemesten

Geef in april of mei een evenwichtige meststof. Wil je de bloemen blauw houden, dan kan aluminiumsulfaat helpen.

Snoeien

De bloemen ontstaan aan oud hout, dus snoei vóór 1 augustus. De gebruikelijke tijd is maart of april. Knip dode stengels terug tot ongeveer 30 tot 60 cm.

Laat holle stengels staan waar dat kan: wilde bijen nestelen in dode, holle stengels.

Planten

Plant in april, mei of september, op een plek zonder felle middagzon. Houd ongeveer 120 cm tussen de planten aan, ook bij een haag.

Overwinteren

De boerenhortensia kan vorst tot ongeveer -25 °C verdragen, en een gewone Nederlandse winter met lage temperaturen rond -12 °C is dus geen probleem. De bloemknoppen zijn wel kwetsbaar. Bescherm ze waar het koud is met een laag mulch of met vlies, en doe dat vooral in november en weer in april als late vorst dreigt.

Van november tot en met februari is de plant in rust.

Vermeerderen

Je kunt de boerenhortensia vermeerderen met stekken of door af te leggen. Juni en juli zijn daarvoor de geschikte maanden.

Veelvoorkomende problemen

Geen bloemen: dit komt doordat er in het oude hout is gesnoeid of doordat vorst de knoppen heeft gedood. Snoei vóór augustus en bescherm de knoppen in de winter.

Slappe bladeren: de grond is te droog of de zon te heet. Geef flink water en zorg voor schaduw in de middag.

Veranderende bloemkleur: dit komt door de pH van de grond. Pas de zuurgraad aan met aluminiumsulfaat (voor blauw) of kalk (voor roze).

Snijbloemen en gebruik

De bloemen zijn goed te gebruiken als snijbloem. Snijd ze in juli en augustus. Als heester past de plant in een border, als haag en in een pot.