Navigatie overslaan, naar inhoud springen
Inhoud overslaan, naar voettekst springen

Tuinanjer

Dianthus caryophyllus · Caryophyllaceae

Licht giftig voor huisdieren · details ↓

De tuinanjer (Dianthus caryophyllus, ook kortweg anjer genoemd) is een geurende vaste plant met gefranjerde bloemen in roze, rood, wit, geel, oranje en paars. Hij bloeit in juni, juli en augustus en is ook goed als snijbloem te gebruiken. In Nederland kan hij buiten blijven staan, zolang de grond goed water doorlaat.

Licht
Volle zon, Zon tot halfschaduw
Water
Gemiddeld
Luchtvochtigheid
Laag
Temperatuur
10–22 °C, min. -15 °C
Moeilijkheid
Gemiddeld
Hoogte
30–80 cm

Verzorging door het jaar heen

Kalender voor het klimaat Oceanisch.

Binnenshuis zaaienZaaienUitplantenVerpottenSnoeienVermeerderenBemestenMeer waterBloeiOogstVorstbeschermingRustperiode
Wanneer uit te voerenRustperiodeHuidige maand

Kenmerken van de tuinanjer

De tuinanjer is een rechtop groeiende, vertakte, kruidachtige vaste plant met stijve bloemstelen. Hij wordt vaak als eenjarige geteeld. De groei is gemiddeld.

De bladeren zijn smal, bandvormig en staan tegenover elkaar. Ze zijn grijsgroen tot blauwgroen, tot 15 cm lang, met opgezwollen knopen. De geurende bloemen zijn halfdubbel tot dubbel, gefranjerd en 3 tot 5 cm breed. Ze staan alleen of in losse bijschermen van maximaal vijf. De wilde vorm is roze-paars. Na de bloei vormt zich een droge doosvrucht.

De plant komt oorspronkelijk uit het Middellandse Zeegebied, onder meer Griekenland, Albanië en het westen van de Balkan. Het precieze natuurlijke verspreidingsgebied is onzeker, omdat de anjer al ongeveer 2000 jaar wordt gekweekt. De moeilijkheidsgraad is gemiddeld.

Kweken en verzorging

Standplaats en licht

Zet de tuinanjer in de volle zon. Lichte schaduw verdraagt hij ook. Vermijd hitte en een benauwde, vochtige plek: bij hoge temperaturen bloeit hij in de zomer slecht. Een iets koelere plek helpt dan, samen met regelmatig verwijderen van uitgebloeide bloemen.

De anjer doet het ook in een pot of bak, bijvoorbeeld op een balkon.

Water geven

De tuinanjer heeft een gemiddelde waterbehoefte. Houd de grond gelijkmatig vochtig, maar zorg dat er nooit water blijft staan. Geef in juni, juli en augustus iets meer water. Probeer bij het gieten het blad niet nat te maken, want dat helpt roest in de hand.

Grond en verpotten

Kies een korrelige, humusrijke en goed doorlatende grond die neutraal tot licht kalkrijk is. Leem, grindrijke en humusrijke grond passen allemaal. Een anjer in een pot verpot je in april.

Bemesten

Voed de plant in de periode april tot en met juni.

Snoeien en uitknijpen

Knip uitgebloeide bloemen weg, dan bloeit de plant langer door. Knijp bij jonge planten het hart uit voor een bossigere groei. Snoei in augustus en september.

Zaaien en planten

Zaai binnen in februari en maart, of buiten in april en mei. Plant jonge planten in mei uit op een zonnige plek met goede drainage. Plant ze niet te diep, want dat vergroot de kans op kroonrot.

Overwinteren

De tuinanjer is winterhard tot ongeveer -15 °C, terwijl een gewone winter in Nederland tot ongeveer -12 °C kan gaan. Dat is krap genoeg om in december, januari en februari tegen vorst te beschermen. De plant rust in november, december, januari en februari. Zorg in die tijd vooral dat de grond niet nat blijft, want natte grond leidt tot kroonrot.

Vermeerderen

Je kunt de tuinanjer vermeerderen door zaad, stekken of door afleggers. Voor vermeerdering is juni en juli de aangewezen tijd.

Veelvoorkomende problemen

Roest: oranje pukkels op de bladeren. Verwijder aangetaste bladeren en maak het blad bij het gieten niet nat.

Kroonrot: de plant valt om aan de voet, vooral in natte grond. Verbeter de drainage en plant niet te diep.

Slechte bloei in de zomer: dit komt door hoge temperaturen. Zet de plant koeler en verwijder uitgebloeide bloemen.

Ook bacterieverwelking kan voorkomen.

Oogsten en gebruik

De bloemen kun je in juni, juli en augustus knippen voor in de vaas. De bloemblaadjes zijn eetbaar en werden vroeger gebruikt om azijn, wijn, bier, sauzen en salades op smaak te brengen. Traditioneel wordt de anjer gebruikt bij maagklachten en koorts.

Bijen, vlinders en nachtvlinders bezoeken de bloemen, en de plant is waardplant voor enkele nachtvlinderrupsen. Herten en konijnen laten hem met rust.

Veiligheid

Licht giftig voor huisdieren
Katten
Licht giftig
Honden
Licht giftig
Paarden
Licht giftig

De tuinanjer is licht giftig voor katten, honden en paarden. Voor mensen is hij niet giftig. De giftige delen zijn de bladeren en bloemen, met een onbekende irriterende stof. Mogelijke verschijnselen zijn milde maag-darmklachten en lichte huidirritatie. Dit is alleen informatie en geen dierenartsen- of medisch advies. Twijfel je, vraag het dan aan een dierenarts of arts.

Bron: ASPCA Toxic and Non-Toxic Plants, North Carolina Extension Gardener Plant Toolbox

Voor jouw plant

Veelgestelde vragen

Is de tuinanjer winterhard?Ja, hij overleeft ongeveer -15 °C. Een typische Nederlandse winter komt tot ongeveer -12 °C. Bescherm de plant in december, januari en februari tegen vorst.
Wanneer bloeit de tuinanjer?De tuinanjer bloeit in juni, juli en augustus. Door uitgebloeide bloemen weg te knippen bloeit hij langer.
Hoeveel zon heeft een tuinanjer nodig?Hij staat het liefst in de volle zon, maar verdraagt ook lichte schaduw. Bij hitte bloeit hij slechter.
Waarom valt mijn anjer om aan de voet?Dat is meestal kroonrot in natte grond. Verbeter de drainage en plant de anjer niet te diep.
Zijn de bloemen van de tuinanjer eetbaar?De bloemblaadjes zijn eetbaar en werden vroeger gebruikt in salades, sauzen, azijn, wijn en bier. De bladeren en bloemen zijn echter licht giftig voor katten, honden en paarden.
Wanneer zaai je anjers?Binnen kun je zaaien in februari en maart, buiten in april en mei. Planten gaan in mei naar buiten.
Sla de voettekst over, ga naar het begin van de paginaGa naar het begin van de pagina