Navigatie overslaan, naar inhoud springen
Inhoud overslaan, naar voettekst springen

Duizendschoon

Dianthus barbatus · Caryophyllaceae

Ook bekend als: duizendschoon zaden

Licht giftig voor huisdieren · details ↓

Duizendschoon is een geurende, tweejarige border- en snijbloem met dichte schermen van rode, roze, paarse of witte bloemetjes. Hij is makkelijk te telen en volledig winterhard, zodat hij het Nederlandse klimaat goed aankan. Hieronder lees je wanneer je zaait, waar hij het best staat en waar je op moet letten.

Licht
Volle zon, Halfschaduw
Water
Gemiddeld
Luchtvochtigheid
Gemiddeld
Temperatuur
10–22 °C, min. -30 °C
Moeilijkheid
Makkelijk
Hoogte
13–92 cm

Verzorging door het jaar heen

Kalender voor het klimaat Oceanisch.

Binnenshuis zaaienZaaienUitplantenSnoeienVermeerderenBemestenMeer waterBloeiOogstRustperiode
Wanneer uit te voerenRustperiodeHuidige maand

Wat is duizendschoon?

Duizendschoon (Dianthus barbatus, familie Caryophyllaceae) komt van nature voor in de bergen van Zuid-Europa, van de Pyreneeën tot de Karpaten en de Balkan. Daar groeit hij op bergweiden en rotsige hellingen. Verwilderd komt hij ook elders voor.

Het is een kruidachtige, tweejarige plant die soms als kortlevende vaste plant optreedt. Hij vormt een rechtopstaande pol met smalle, lancetvormige bladeren van 4 tot 10 cm, groen tot grijsgroen. Afhankelijk van het ras wordt hij 13 tot 92 cm hoog en hij groeit in een gematigd tempo.

De bloemen staan in dichte, ronde schermen van wel 30 vijfdelige bloemetjes van 2 tot 3 cm doorsnee, met getande kroonblaadjes. Ze zijn rood, roze, paars, wit of gevlekt en hebben een kruidige, naar kruidnagel ruikende geur. Daarna ontstaan droge doosvruchten met veel zwartbruine zaden.

Kweken en verzorging

Standplaats en licht

Duizendschoon staat het best in volle zon tot halfschaduw. In een warme zomer is een beetje lichte schaduw prettig. Hij past in de border, in een rotstuin en in een bak op balkon of terras, en is ook een goede snijbloem.

Hij trekt bijen, vlinders en nachtvlinders aan. Herten en konijnen laten hem volgens de gegevens met rust.

Water geven

Houd de grond gelijkmatig vochtig, maar nooit drassig. Bij slechte afwatering kan kroonrot ontstaan. Geef in juni, juli en augustus iets meer water.

Grond

Kies een lemige, goed doorlatende grond die vochtig kan blijven zonder dat er water blijft staan. Ook humusrijke of zandige grond gaat goed. De pH is bij voorkeur neutraal tot licht alkalisch, ongeveer 6,5 tot 8. Heb je een zware kleigrond, verbeter dan eerst de drainage.

Bemesten

Bemesten kan in april en mei, aan het begin van het groeiseizoen.

Zaaien en planten

Zaai je na de laatste nachtvorst, dan krijg je bloei in het tweede jaar. Zaai je eerder onder glas, dan kan duizendschoon soms al in het eerste jaar bloeien.

Binnen zaaien kan in februari en maart. Buiten zaai je in mei, juni en juli. Uitplanten kan in mei, en in september en oktober. Duizendschoon is eenvoudig uit zaad te kweken, daarom wordt hij vaak als eenjarige of tweejarige zomerbloeier gebruikt.

Snoeien en uitbloeien

Verwijder verwelkte bloemen om nieuwe bloei te stimuleren. Dit doe je vooral in juli en augustus. Laat je een deel van de bloemen staan, dan zaait de plant zichzelf uit.

Overwinteren

Duizendschoon is winterhard en kan volgens de gegevens tot ongeveer -30 °C aan, ruim meer dan een gewone Nederlandse winter. In december, januari en februari rust de plant. Zaai in de zomer als je het volgende jaar bloemen wilt.

Vermeerderen

Vermeerderen kan met zaad, stekken of door deling. Stekken en delen doe je het best in juni en juli. De zaaitijden vind je hierboven.

Problemen en ziekten

Slakken en naaktslakken kunnen de planten aantasten. Daarnaast zijn er drie bekende ziekten:

Kroonrot: de basis van de plant rot weg, meestal door slecht doorlatende grond. Verbeter de drainage en geef niet te veel water.

Roest: oranje pustels op de bladeren. Verwijder aangetast blad en zorg voor meer luchtstroom tussen de planten.

Fusarium: bladeren krullen en hangen slap. Verwijder de planten en plant op die plek niet opnieuw duizendschoon.

Snijden en gebruiken

De bloei valt in mei, juni en juli, en dan kun je ook snijden voor de vaas. De bloemen worden soms als garnering gebruikt, maar de plant is licht giftig (zie hieronder), dus wees voorzichtig.

Veiligheid

Licht giftig voor huisdieren
Katten
Licht giftig
Honden
Licht giftig
Paarden
Licht giftig

Duizendschoon is licht giftig voor katten, honden, paarden en mensen. Alle delen van de plant bevatten triterpenoïde saponinen. Bij inname kan braken optreden, en bij contact kan huidirritatie (dermatitis) ontstaan. Dit is alleen informatie en geen veterinair of medisch advies. Twijfel je, vraag dan een dierenarts of arts.

Bron: ASPCA Toxic and Non-Toxic Plants, North Carolina Extension Gardener Plant Toolbox

Voor jouw plant

Veelgestelde vragen

Is duizendschoon winterhard?Ja, duizendschoon is winterhard en verdraagt volgens de gegevens ongeveer -30 °C. Een gewone Nederlandse winter is dus geen probleem.
Wanneer moet je duizendschoon zaaien?Buiten zaai je in mei, juni en juli, binnen in februari en maart. Zaai je in de zomer, dan bloeit hij het jaar daarna.
Is duizendschoon een vaste plant?Het is een tweejarige plant, soms een kortlevende vaste plant. Hij zaait zichzelf uit als je bloemen laat staan.
Is duizendschoon giftig voor katten en honden?Duizendschoon is licht giftig voor katten, honden, paarden en mensen. Bij inname kan braken optreden en bij contact huidirritatie. Twijfel je, vraag dan een dierenarts of arts.
Waarom rot mijn duizendschoon bij de basis?Dat is meestal kroonrot door slecht doorlatende grond of te veel water. Verbeter de drainage en geef minder water.
Kan duizendschoon in een pot of bak?Ja, duizendschoon is geschikt voor bakken en voor het balkon. Zorg wel voor een goede afwatering, want hij houdt niet van natte voeten.
Sla de voettekst over, ga naar het begin van de paginaGa naar het begin van de pagina