Navigatie overslaan, naar inhoud springen
Inhoud overslaan, naar voettekst springen

Madeliefje

Bellis perennis · Asteraceae

Ook bekend als: madelief, madeliefjes, bellis, meizoentje

Het madeliefje (Bellis perennis), ook madelief of bellis genoemd, is een makkelijk, snelgroeiend plantje dat in Nederland graag in gazons, borders en potten bloeit. Het is winterhard en bloeit van maart tot en met september. Met een koele, vochtige plek en een beetje aandacht in de zomer blijft het goed in vorm.

Licht
Volle zon, Zon tot halfschaduw
Water
Gemiddeld
Luchtvochtigheid
Gemiddeld
Temperatuur
8–20 °C, min. -34 °C
Moeilijkheid
Makkelijk
Hoogte
5–20 cm

Verzorging door het jaar heen

Kalender voor het klimaat Oceanisch.

ZaaienUitplantenSnoeienVermeerderenBemestenMeer waterBloeiOogst
Wanneer uit te voerenRustperiodeHuidige maand

Kenmerken van het madeliefje

Het madeliefje hoort bij de composieten (Asteraceae) en is een laag, blijvend rozetplantje met korte kruipende wortelstokken en bladloze bloemstelen. Het wordt ongeveer 5 tot 20 cm hoog en groeit snel. De groene, ronde tot lepelvormige bladeren zijn getand, licht behaard en 2 tot 5 cm lang. Ze liggen plat op de grond. De plant is halfgroenblijvend.

De bloemhoofdjes zijn 2 tot 3 cm breed. Bij de wilde vorm zijn de lintbloemen wit, vaak met rode toppen, rond een gele schijf. Gekweekte cultivars hebben dubbele bloemen in roze, rood of wit. De bloemen sluiten 's nachts en volgen overdag de zon.

Van nature groeit het madeliefje in West-, Midden- en Noord-Europa en delen van West-Azië, in gazons, weiden en grazige velden. Het heeft zich in veel gematigde streken gevestigd. Het zaait zich gemakkelijk uit en geldt als gazononkruid, maar het is niet echt invasief.

Kweken en verzorging

Standplaats en licht

Het madeliefje staat het liefst in volle zon tot halfschaduw. Op een warme plek helpt schaduw in de middag. Het past in gazons, borders, rotstuinen en als bodembedekker, en je kunt het ook in bakken en op het balkon zetten.

Water geven

Houd de grond gelijkmatig vochtig. Het madeliefje verdraagt droogte slecht en gaat in de zomerhitte achteruit. Geef daarom extra water in juni, juli en augustus.

Grond

Een koele, vochtige, voedselrijke en goed doorlatende grond is ideaal, bijvoorbeeld leem of humusrijke grond. Het water mag wegtrekken, maar de grond moet niet uitdrogen.

Bemesten

Het madeliefje houdt van voedselrijke grond. Geef in maart en april een lichte gift, meer is niet nodig.

Snoeien en verwelkte bloemen verwijderen

In juni en juli kun je de plant bijsnijden. Verwijder verwelkte bloemen om uitzaaien te beperken. Steek ook de randen van de border regelmatig af, zodat de plant niet in het gazon doorkruipt.

Zaaien en planten

Zaaien kan in mei en juni. Planten kun je in maart en april of in september en oktober. Voor bloei in het voorjaar zaai of plant je in het najaar. Het madeliefje wordt vaak als tweejarige border- of bedplant gebruikt, maar ook in gazons.

Overwinteren

Het madeliefje is winterhard en overleeft naar verluidt vorst tot ongeveer -34 °C, ruim onder een gewone Nederlandse winter. Bedek de plant bij strenge kou licht met mulch.

Vermeerderen

Je vermeerdert het madeliefje met zaad of door deling. Delen kan in juni en juli.

Veelvoorkomende problemen

Verdort de plant in de zomer, dan zijn hitte en droogte meestal de oorzaak. Geef schaduw en water, en behandel het madeliefje als koelteminnende bedplant.

Verspreidt het zich in het gazon, dan komt dat door uitzaaien en de kruipende wortelstokken. Verwijder verwelkte bloemen en steek de randen af.

Zie je gallen op de wortels, dan kan dat door wortelknobbelaaltjes komen. Kies dan een andere plek.

Oogsten en gebruik

Het madeliefje is eetbaar: de bladeren en de bloemen. Jonge bladeren gaan in salades of worden gekookt. Knoppen en bloemblaadjes kun je rauw op een boterham of in soep gebruiken, of er thee van trekken. Oogsten kan in maart, april en mei.

Traditioneel wordt het madeliefje gebruikt vanwege zijn samentrekkende werking en bij builen en wonden.

Bloemen en bladeren zijn ook een bron van nectar en stuifmeel: bijen en vlinders bezoeken de plant. De bloemen zijn bovendien geschikt als snijbloem.

Voor jouw plant

Veelgestelde vragen

Is het madeliefje winterhard?Ja, het madeliefje is winterhard. Bij strenge kou kun je het licht afdekken met mulch.
Wanneer zaai je madeliefjes?Zaaien kan in mei en juni. Voor bloei in het voorjaar zaai of plant je in het najaar.
Hoe lang bloeit het madeliefje?Het bloeit van maart tot en met september.
Waarom verdort mijn madeliefje in de zomer?Meestal door hitte en droogte. Geef schaduw en water, en behandel het als koelteminnende bedplant.
Is het madeliefje eetbaar?Ja, de bladeren en bloemen zijn eetbaar, bijvoorbeeld in salades, soep of thee. Het kan echter licht giftig zijn voor katten en honden, dus houd het buiten hun bereik.
Hoe voorkom ik dat madeliefjes het gazon overnemen?Verwijder verwelkte bloemen om uitzaaien te beperken en steek de randen van de border af.
Sla de voettekst over, ga naar het begin van de paginaGa naar het begin van de pagina