Gemberplant
Zingiber officinale · Zingiberaceae
Ook bekend als: gember, ඉඟුරු
De gemberplant (Zingiber officinale, kortweg gember) is een tropische vaste plant met rietachtige bladstengels en een kruidige wortelstok. In Nederland past hij op balkon en binnen, want vorst verdraagt hij niet. Met warmte, vocht en wat geduld haal je er zelf verse gember uit.
- Licht
- Halfschaduw, Zon tot halfschaduw
- Water
- Hoog
- Luchtvochtigheid
- Hoog
- Temperatuur
- 22–30 °C, min. 10 °C
- Moeilijkheid
- Gemiddeld
- Hoogte
- 0,9–1,2 m
Verzorging door het jaar heen
Kalender voor het klimaat Oceanisch.
Wat voor plant is de gemberplant?
Gember komt uit tropisch Azië, waarschijnlijk uit Maritiem Zuidoost-Azië. Als wilde plant is hij niet bekend: het is een gekweekte plant die in warme, vochtige streken wordt geteeld. Hij hoort bij de gemberfamilie (Zingiberaceae).
De plant groeit in pollen en wordt 90 tot 120 cm hoog bij een breedte van ongeveer 60 tot 90 cm. Uit een kruipende, vertakte wortelstok komen elk jaar nieuwe bladstengels met smalle, lancetvormige groene bladeren. De wortelstok is dik en vlezig, met een kurkachtige bruine schil en geel, kruidig vruchtvlees.
De bloemen zijn kegelvormige aren met groengele schutbladen en lichtgele bloemen met een paarse rand. Ze groeien op aparte bladloze stengels rechtstreeks uit de wortelstok. Een plant doet er ongeveer twee jaar over om te bloeien, en in een pot gebeurt dat zelden. De gemberplant is gemiddeld moeilijk te houden.
Kweken en verzorging
Standplaats en licht
Gember staat het best in halfschaduw met wat directe zon. Vermijd de brandende middagzon. Een warme, deels beschutte plek op het balkon is ideaal.
De plant groeit goed bij ongeveer 22 tot 30 °C. Onder de 10 °C gaat het mis, dus zet hem tijdig naar binnen.
Water geven en luchtvochtigheid
Geef spaarzaam water zolang er nog geen scheuten zijn. Zodra de plant uitloopt, geef je regelmatig water en houd je de grond vochtig. In juni, juli en augustus heeft hij het meeste water nodig.
Gember verdraagt droogte slecht en houdt van een hoge luchtvochtigheid. Koude, natte grond moet je vermijden, want daarin gaat de wortelstok rotten.
Grond en verpotten
Kies een voedzame grond die vocht vasthoudt maar goed doorlaat, met veel organisch materiaal. Humusrijke grond, leem en klei zijn geschikt. De pot of bak moet minstens 30 cm diep zijn.
Verpot en deel de wortelstok in maart of april. Zorg dat elk stuk meerdere knoppen heeft.
Bemesten
Voed de plant regelmatig tijdens de groei, van mei tot en met augustus. Veel compost of ander organisch materiaal is hierbij een goede basis.
Planten en voorkweken
Gember kweek je uit stukjes opgedroogde wortelstok. Leg ze in maart of april binnen op een warme plek, net onder het oppervlak van de grond. Pas in mei of juni gaat de plant naar buiten, op een warme, half beschaduwde plek met ruimte om te groeien.
Snoeien
In oktober, wanneer het loof afsterft, snijd je de bovengrondse stengels weg.
Overwinteren
Haal de potten naar binnen voordat het kouder wordt dan ongeveer 10 °C. De plant sterft dan af en rust op een koele plek, bijna droog. Die rustperiode loopt in januari, februari, november en december. Tegen vorst moet de plant van september tot en met april beschermd worden.
Vermeerderen
Gember vermeerder je door de wortelstok te delen, het beste in maart of april. Elk stuk heeft meerdere knoppen nodig om uit te lopen.
Veelvoorkomende problemen
Zachte, rottende wortelstokken komen door koude, natte grond of te veel water. Houd de plant warm en geef spaarzaam water tot de groei op gang komt.
Gele bladeren wijzen op te weinig water of voeding. Geef regelmatig water en bemest.
Geen bloemen? Dat is normaal bij een jonge plant of bij kweek in een pot. Bloei duurt minstens twee jaar. Let verder op wortelstokrot, bacterieziekte en bladvlekken.
Oogsten en gebruiken
Oogst in september of oktober. De scherpe wortelstok gebruik je vers, gedroogd of als poeder in soepen, roerbakgerechten, gebak en dranken. Ook de jonge scheuten zijn eetbaar. Jonge wortelstokken zijn mild en sappig, oudere vezeliger en scherper.
In China, India en Japan wordt gember van oudsher in de traditionele geneeskunde gebruikt.







































































































