Navigatie overslaan, naar inhoud springen
Inhoud overslaan, naar voettekst springen

Gemberplant

Zingiber officinale · Zingiberaceae

Ook bekend als: gember, ඉඟුරු

De gemberplant (Zingiber officinale, kortweg gember) is een tropische vaste plant met rietachtige bladstengels en een kruidige wortelstok. In Nederland past hij op balkon en binnen, want vorst verdraagt hij niet. Met warmte, vocht en wat geduld haal je er zelf verse gember uit.

Licht
Halfschaduw, Zon tot halfschaduw
Water
Hoog
Luchtvochtigheid
Hoog
Temperatuur
22–30 °C, min. 10 °C
Moeilijkheid
Gemiddeld
Hoogte
0,9–1,2 m

Verzorging door het jaar heen

Kalender voor het klimaat Oceanisch.

Binnenshuis zaaienUitplantenVerpottenSnoeienVermeerderenBemestenMeer waterBloeiOogstVorstbeschermingRustperiode
Wanneer uit te voerenRustperiodeHuidige maand

Wat voor plant is de gemberplant?

Gember komt uit tropisch Azië, waarschijnlijk uit Maritiem Zuidoost-Azië. Als wilde plant is hij niet bekend: het is een gekweekte plant die in warme, vochtige streken wordt geteeld. Hij hoort bij de gemberfamilie (Zingiberaceae).

De plant groeit in pollen en wordt 90 tot 120 cm hoog bij een breedte van ongeveer 60 tot 90 cm. Uit een kruipende, vertakte wortelstok komen elk jaar nieuwe bladstengels met smalle, lancetvormige groene bladeren. De wortelstok is dik en vlezig, met een kurkachtige bruine schil en geel, kruidig vruchtvlees.

De bloemen zijn kegelvormige aren met groengele schutbladen en lichtgele bloemen met een paarse rand. Ze groeien op aparte bladloze stengels rechtstreeks uit de wortelstok. Een plant doet er ongeveer twee jaar over om te bloeien, en in een pot gebeurt dat zelden. De gemberplant is gemiddeld moeilijk te houden.

Kweken en verzorging

Standplaats en licht

Gember staat het best in halfschaduw met wat directe zon. Vermijd de brandende middagzon. Een warme, deels beschutte plek op het balkon is ideaal.

De plant groeit goed bij ongeveer 22 tot 30 °C. Onder de 10 °C gaat het mis, dus zet hem tijdig naar binnen.

Water geven en luchtvochtigheid

Geef spaarzaam water zolang er nog geen scheuten zijn. Zodra de plant uitloopt, geef je regelmatig water en houd je de grond vochtig. In juni, juli en augustus heeft hij het meeste water nodig.

Gember verdraagt droogte slecht en houdt van een hoge luchtvochtigheid. Koude, natte grond moet je vermijden, want daarin gaat de wortelstok rotten.

Grond en verpotten

Kies een voedzame grond die vocht vasthoudt maar goed doorlaat, met veel organisch materiaal. Humusrijke grond, leem en klei zijn geschikt. De pot of bak moet minstens 30 cm diep zijn.

Verpot en deel de wortelstok in maart of april. Zorg dat elk stuk meerdere knoppen heeft.

Bemesten

Voed de plant regelmatig tijdens de groei, van mei tot en met augustus. Veel compost of ander organisch materiaal is hierbij een goede basis.

Planten en voorkweken

Gember kweek je uit stukjes opgedroogde wortelstok. Leg ze in maart of april binnen op een warme plek, net onder het oppervlak van de grond. Pas in mei of juni gaat de plant naar buiten, op een warme, half beschaduwde plek met ruimte om te groeien.

Snoeien

In oktober, wanneer het loof afsterft, snijd je de bovengrondse stengels weg.

Overwinteren

Haal de potten naar binnen voordat het kouder wordt dan ongeveer 10 °C. De plant sterft dan af en rust op een koele plek, bijna droog. Die rustperiode loopt in januari, februari, november en december. Tegen vorst moet de plant van september tot en met april beschermd worden.

Vermeerderen

Gember vermeerder je door de wortelstok te delen, het beste in maart of april. Elk stuk heeft meerdere knoppen nodig om uit te lopen.

Veelvoorkomende problemen

Zachte, rottende wortelstokken komen door koude, natte grond of te veel water. Houd de plant warm en geef spaarzaam water tot de groei op gang komt.

Gele bladeren wijzen op te weinig water of voeding. Geef regelmatig water en bemest.

Geen bloemen? Dat is normaal bij een jonge plant of bij kweek in een pot. Bloei duurt minstens twee jaar. Let verder op wortelstokrot, bacterieziekte en bladvlekken.

Oogsten en gebruiken

Oogst in september of oktober. De scherpe wortelstok gebruik je vers, gedroogd of als poeder in soepen, roerbakgerechten, gebak en dranken. Ook de jonge scheuten zijn eetbaar. Jonge wortelstokken zijn mild en sappig, oudere vezeliger en scherper.

In China, India en Japan wordt gember van oudsher in de traditionele geneeskunde gebruikt.

Voor jouw plant

Veelgestelde vragen

Kan een gemberplant buiten overwinteren in Nederland?Nee, de gemberplant is niet winterhard. Haal hem naar binnen voordat het kouder wordt dan ongeveer 10 °C en laat hem rusten op een koele plek, bijna droog.
Wanneer plant je gember?Leg de stukjes wortelstok in maart of april binnen in de grond. Naar buiten gaat de plant in mei of juni, op een warme, half beschaduwde plek.
Hoeveel water heeft een gemberplant nodig?Geef spaarzaam water tot er scheuten zijn en daarna regelmatig, zodat de grond vochtig blijft. Vermijd koude, natte grond om rot te voorkomen.
Wanneer kan ik gember oogsten?Meestal in september of oktober. Jonge wortelstokken zijn mild en sappig, oudere vezeliger en scherper.
Waarom bloeit mijn gemberplant niet?Een plant heeft ongeveer twee jaar nodig om te bloeien en in een pot gebeurt dat zelden. Het is dus meestal geen teken dat er iets mis is.
Sla de voettekst over, ga naar het begin van de paginaGa naar het begin van de pagina