Navigatie overslaan, naar inhoud springen
Inhoud overslaan, naar voettekst springen

Gifsumak

Toxicodendron radicans · Anacardiaceae

Ook bekend als: Rhus radicans

Gifsumak (Toxicodendron radicans) is een snelgroeiende, bladverliezende klimmer of struik die vooral bekend is om de huidirriterende olie urushiol. Het is geen plant om bewust in de tuin te zetten. Op deze pagina lees je hoe hij eruitziet, waar hij groeit en hoe je veilig omgaat met contact.

Licht
Volle zon, Halfschaduw
Water
Gemiddeld
Luchtvochtigheid
Gemiddeld
Temperatuur
15–28 °C, min. -30 °C
Moeilijkheid
Makkelijk
Hoogte
0,3–45 m

Verzorging door het jaar heen

Kalender voor het klimaat Oceanisch.

BloeiRustperiode
Wanneer uit te voerenRustperiodeHuidige maand

Uiterlijk en herkomst

Gifsumak hoort bij de familie Anacardiaceae. Hij komt van nature voor in het oosten en midden van Noord-Amerika, van zuidelijk Canada via de Verenigde Staten tot Mexico en Guatemala, en op Bermuda en de Bahama's. Daar groeit hij in open of vochtig bos, struikgewas, open plekken, heggenrijen, bermen en op braakliggend terrein. In Noord-Amerika geldt hij als hinderlijk onkruid; in Europa wordt hij niet als invasieve soort erkend.

De groeivorm wisselt: in de volle zon is het een kruipende of rechtopstaande houtige struik, elders een hoog klimmende liaan die met luchtwortels aan bomen hecht. De hoogte loopt uiteen van ongeveer 30 cm tot wel 45 m.

De bladeren staan verspreid en bestaan uit drie glanzende deelblaadjes, waarvan het middelste aan een langere steel zit. De deelblaadjes zijn getand, gelobd of ongedeeld. Jong blad is roodachtig, later wordt het groen. In de herfst kleurt het vaak rood, oranje, geel of paars.

In mei, juni en juli verschijnen kleine, onopvallende geelgroene bloemen in losse pluimen in de bladoksels. De plant is tweehuizig. De vruchten zijn kleine, dofwitte tot grijzige, wasachtige steenvruchten van ongeveer 6 mm, die in de herfst rijpen en vaak tot in de winter blijven hangen.

Voor dieren is de plant waardevol: vogels eten de bessen, herten grazen ervan, veel insecten bezoeken de bloemen en reptielen en amfibieën zoeken er beschutting.

Kweken en verzorging

Standplaats en licht

Gifsumak groeit in zon, halfschaduw en gefilterd licht. Hij wordt niet in containers gehouden.

Water

De plant heeft een matige waterbehoefte en verdraagt vochtige tot af en toe droge grond. Een vochtige, goed doorlatende bodem past het best.

Bodem

Gifsumak past zich aan bijna elke grond aan, van klei tot zand en ondiepe, rotsachtige bodem. De zuurgraad ligt ongeveer tussen pH 5,5 en 8.

Bemesting

Bemesting is niet nodig.

Snoeien en verwijderen

Snoeien wordt voor tuinliefhebbers niet aangeraden. Wie de plant toch moet verwijderen, doet dat met handschoenen en kleding die alles bedekt. Gesneden materiaal mag nooit worden verbrand.

Aanplanten?

Gifsumak is geen tuinplant. Laat hem het liefst met rust in natuurgebieden waar weinig mensen komen, en verwijder hem waar mensen langslopen.

Overwinteren

De plant is volledig winterhard. In de rustperiode, van november tot en met maart, staat hij kaal, maar ook de bladloze stengels bevatten nog urushiol.

Huiduitslag na contact

Aanraking kan een jeukende, blaarvormende uitslag geven. De olie urushiol kan van de plant zelf komen, maar ook via gereedschap, huisdieren of rook op de huid terechtkomen.

Was huid en gereedschap kort na contact met zeep en koud water. Bij een ernstige reactie zoek je medische hulp.

Voor jouw plant

Veelgestelde vragen

Is gifsumak een goede tuinplant?Nee, het is geen tuinplant. Laat hem liever met rust in natuurgebieden met weinig menselijke activiteit en verwijder hem waar mensen langskomen.
Wat doe ik na contact met gifsumak?Was huid en gereedschap zo snel mogelijk met zeep en koud water. Bij een ernstige reactie zoek je medische hulp.
Is gifsumak ook in de winter gevaarlijk?Ja, de plant verliest in de winter zijn bladeren, maar de stengels bevatten nog urushiol.
Mag ik gesnoeide gifsumak verbranden?Nee, gesneden materiaal mag nooit worden verbrand. Urushiol kan via rook op de huid terechtkomen.
Hoe herken ik gifsumak?Aan de wisselstandige bladeren met drie glanzende deelblaadjes, waarvan het middelste op een langere steel zit. Jong blad is roodachtig, later groen.
Is gifsumak winterhard?Ja, de plant is volledig winterhard en verliest 's winters zijn bladeren.
Sla de voettekst over, ga naar het begin van de paginaGa naar het begin van de pagina