Gifsumak
Toxicodendron radicans · Anacardiaceae
Ook bekend als: Rhus radicans
Gifsumak (Toxicodendron radicans) is een snelgroeiende, bladverliezende klimmer of struik die vooral bekend is om de huidirriterende olie urushiol. Het is geen plant om bewust in de tuin te zetten. Op deze pagina lees je hoe hij eruitziet, waar hij groeit en hoe je veilig omgaat met contact.
- Licht
- Volle zon, Halfschaduw
- Water
- Gemiddeld
- Luchtvochtigheid
- Gemiddeld
- Temperatuur
- 15–28 °C, min. -30 °C
- Moeilijkheid
- Makkelijk
- Hoogte
- 0,3–45 m
Verzorging door het jaar heen
Kalender voor het klimaat Oceanisch.
Uiterlijk en herkomst
Gifsumak hoort bij de familie Anacardiaceae. Hij komt van nature voor in het oosten en midden van Noord-Amerika, van zuidelijk Canada via de Verenigde Staten tot Mexico en Guatemala, en op Bermuda en de Bahama's. Daar groeit hij in open of vochtig bos, struikgewas, open plekken, heggenrijen, bermen en op braakliggend terrein. In Noord-Amerika geldt hij als hinderlijk onkruid; in Europa wordt hij niet als invasieve soort erkend.
De groeivorm wisselt: in de volle zon is het een kruipende of rechtopstaande houtige struik, elders een hoog klimmende liaan die met luchtwortels aan bomen hecht. De hoogte loopt uiteen van ongeveer 30 cm tot wel 45 m.
De bladeren staan verspreid en bestaan uit drie glanzende deelblaadjes, waarvan het middelste aan een langere steel zit. De deelblaadjes zijn getand, gelobd of ongedeeld. Jong blad is roodachtig, later wordt het groen. In de herfst kleurt het vaak rood, oranje, geel of paars.
In mei, juni en juli verschijnen kleine, onopvallende geelgroene bloemen in losse pluimen in de bladoksels. De plant is tweehuizig. De vruchten zijn kleine, dofwitte tot grijzige, wasachtige steenvruchten van ongeveer 6 mm, die in de herfst rijpen en vaak tot in de winter blijven hangen.
Voor dieren is de plant waardevol: vogels eten de bessen, herten grazen ervan, veel insecten bezoeken de bloemen en reptielen en amfibieën zoeken er beschutting.
Kweken en verzorging
Standplaats en licht
Gifsumak groeit in zon, halfschaduw en gefilterd licht. Hij wordt niet in containers gehouden.
Water
De plant heeft een matige waterbehoefte en verdraagt vochtige tot af en toe droge grond. Een vochtige, goed doorlatende bodem past het best.
Bodem
Gifsumak past zich aan bijna elke grond aan, van klei tot zand en ondiepe, rotsachtige bodem. De zuurgraad ligt ongeveer tussen pH 5,5 en 8.
Bemesting
Bemesting is niet nodig.
Snoeien en verwijderen
Snoeien wordt voor tuinliefhebbers niet aangeraden. Wie de plant toch moet verwijderen, doet dat met handschoenen en kleding die alles bedekt. Gesneden materiaal mag nooit worden verbrand.
Aanplanten?
Gifsumak is geen tuinplant. Laat hem het liefst met rust in natuurgebieden waar weinig mensen komen, en verwijder hem waar mensen langslopen.
Overwinteren
De plant is volledig winterhard. In de rustperiode, van november tot en met maart, staat hij kaal, maar ook de bladloze stengels bevatten nog urushiol.
Huiduitslag na contact
Aanraking kan een jeukende, blaarvormende uitslag geven. De olie urushiol kan van de plant zelf komen, maar ook via gereedschap, huisdieren of rook op de huid terechtkomen.
Was huid en gereedschap kort na contact met zeep en koud water. Bij een ernstige reactie zoek je medische hulp.

















































































