Navigatie overslaan, naar inhoud springen
Inhoud overslaan, naar voettekst springen

Spekboom

Portulacaria afra · Didiereaceae

Ook bekend als: olifantsboom, Speckboom

De spekboom (Portulacaria afra, ook olifantsboom genoemd) is een makkelijke vetplant met kleine, vlezige blaadjes en roodachtige takken. Bij ons hoort hij binnen, op een zonnige plek, want vorst verdraagt hij niet. Met spaarzaam water en veel licht blijft hij compact en gezond.

Licht
Volle zon, Veel indirect licht
Water
Laag
Luchtvochtigheid
Laag
Temperatuur
18–30 °C, min. -2 °C
Moeilijkheid
Makkelijk
Hoogte
0,3–1,2 m

Verzorging door het jaar heen

Kalender voor een kamerplant in het klimaat Oceanisch.

UitplantenVerpottenSnoeienVermeerderenBemestenMeer waterOogstVorstbeschermingRustperiode
Wanneer uit te voerenRustperiodeHuidige maand

Wat is een spekboom?

De spekboom is een vetplant uit de familie Didiereaceae. Hij komt van nature voor in het zuiden en oosten van Zuid-Afrika, in Eswatini, Mozambique en Kenia, vooral in droog struikgewas en op rotsige hellingen. Daar is hij een belangrijke plant in de Albany-struikvegetatie, waar onder meer olifanten en zwarte neushoorns van de blaadjes eten.

Het is een losvertakte, rechtopgaande struik of kleine boom met buigzame, taps toelopende, roodachtige takken. De blaadjes zijn klein, rond en vlezig, groen in de gewone vorm. Er bestaan ook bonte cultivars. De plant is halfwintergroen, dus hij kan wat blad verliezen.

In het wild wordt hij 2,5 tot 4,5 m hoog. Als kamerplant blijft hij meestal tussen 30 en 120 cm. Bloemen zijn klein, roze en sterachtig, maar binnen verschijnen ze zelden.

Kweken en verzorging

Licht en plek

Zet de spekboom op een zonnige plek of op zijn minst op een plek met veel helder, indirect licht. Bij veel licht blijft de groei compact en houden de blaadjes hun mooie kleur. De ideale temperatuur ligt tussen 18 en 30 °C. De lucht mag droog zijn, extra luchtvochtigheid is niet nodig.

Vorst verdraagt de plant niet. Houd hem daarom van oktober tot en met april beschermd tegen vorst.

Water geven

Geef de plant flink water en laat de grond daarna goed uitdrogen voordat je opnieuw water geeft. De spekboom kan goed tegen droogte, dus te weinig water is minder erg dan te veel. In de winter geef je minder.

In juni, juli en augustus mag je iets vaker water geven. In januari, februari, november en december rust de plant.

Grond en verpotten

Gebruik een grofkorrelige, goed doorlatende grond: cactus- of vetplantengrond met extra perliet of zand. Water moet snel weg kunnen lopen.

Verpot in april of mei.

Voeding

Voed alleen in het groeiseizoen, van mei tot en met augustus.

Snoeien

Top of knip de takken om de plant in model te houden. De beste tijd is april tot en met juni. Door te snoeien houd je de plant compact. De plant is ook geschikt als bonsai.

Buiten planten

Buiten kan de spekboom alleen in vorstvrije gebieden, in volle zon en met scherpe drainage. In Nederland is dat geen blijvende buitenplant. Wil je hem toch buiten zetten, dan is juni de aangewezen maand.

Overwinteren

Zet de plant in de winter licht en koel, en houd hem grotendeels droog. Bescherm hem tegen vorst. De rustperiode loopt van november tot en met februari.

Vermeerderen

Vermeerderen gaat met stekken. De takken wortelen gemakkelijk. De beste periode is mei tot en met augustus. Stekken kun je ook gebruiken als je de plant snoeit.

Problemen

Bladverlies komt meestal door te veel water of te weinig licht. Laat de grond uitdrogen en zet de plant op een lichtere plek.

Lange, ijle takken wijzen op te weinig licht. Verplaats de plant naar een zonniger plek en knip de takken in.

Gebruik

De blaadjes zijn eetbaar. In zuidelijk Afrika worden ze gegeten in salades en soepen, ze smaken licht zuur. Oogsten kan van mei tot en met september.

In landelijke gebieden wordt de plant traditioneel gebruikt voor huidaandoeningen.

Voor jouw plant

Veelgestelde vragen

Hoe vaak moet je een spekboom water geven?Geef flink water en wacht tot de grond goed droog is voor de volgende beurt. In de winter geef je minder, in juni tot en met augustus iets vaker.
Hoeveel licht heeft een spekboom nodig?Hij houdt van een zonnige plek of veel helder, indirect licht. Zo blijft de groei compact en houden de blaadjes kleur.
Waarom verliest mijn spekboom blaadjes?Meestal komt dat door te veel water of te weinig licht. Laat de grond uitdrogen en zet de plant lichter.
Kan een spekboom buiten overwinteren in Nederland?Nee, hij verdraagt geen vorst. Laat hem binnen overwinteren, licht en koel, en houd hem grotendeels droog.
Hoe maak je stekken van een spekboom?Knip een tak af en laat hem wortelen. Dat lukt gemakkelijk, vooral van mei tot en met augustus.
Wanneer kun je een spekboom snoeien?Snoei in april tot en met juni. Knip of top de takken om de plant in model te houden.
Sla de voettekst over, ga naar het begin van de paginaGa naar het begin van de pagina