Spekboom
Portulacaria afra · Didiereaceae
Ook bekend als: olifantsboom, Speckboom
De spekboom (Portulacaria afra, ook olifantsboom genoemd) is een makkelijke vetplant met kleine, vlezige blaadjes en roodachtige takken. Bij ons hoort hij binnen, op een zonnige plek, want vorst verdraagt hij niet. Met spaarzaam water en veel licht blijft hij compact en gezond.
- Licht
- Volle zon, Veel indirect licht
- Water
- Laag
- Luchtvochtigheid
- Laag
- Temperatuur
- 18–30 °C, min. -2 °C
- Moeilijkheid
- Makkelijk
- Hoogte
- 0,3–1,2 m
Verzorging door het jaar heen
Kalender voor een kamerplant in het klimaat Oceanisch.
Wat is een spekboom?
De spekboom is een vetplant uit de familie Didiereaceae. Hij komt van nature voor in het zuiden en oosten van Zuid-Afrika, in Eswatini, Mozambique en Kenia, vooral in droog struikgewas en op rotsige hellingen. Daar is hij een belangrijke plant in de Albany-struikvegetatie, waar onder meer olifanten en zwarte neushoorns van de blaadjes eten.
Het is een losvertakte, rechtopgaande struik of kleine boom met buigzame, taps toelopende, roodachtige takken. De blaadjes zijn klein, rond en vlezig, groen in de gewone vorm. Er bestaan ook bonte cultivars. De plant is halfwintergroen, dus hij kan wat blad verliezen.
In het wild wordt hij 2,5 tot 4,5 m hoog. Als kamerplant blijft hij meestal tussen 30 en 120 cm. Bloemen zijn klein, roze en sterachtig, maar binnen verschijnen ze zelden.
Kweken en verzorging
Licht en plek
Zet de spekboom op een zonnige plek of op zijn minst op een plek met veel helder, indirect licht. Bij veel licht blijft de groei compact en houden de blaadjes hun mooie kleur. De ideale temperatuur ligt tussen 18 en 30 °C. De lucht mag droog zijn, extra luchtvochtigheid is niet nodig.
Vorst verdraagt de plant niet. Houd hem daarom van oktober tot en met april beschermd tegen vorst.
Water geven
Geef de plant flink water en laat de grond daarna goed uitdrogen voordat je opnieuw water geeft. De spekboom kan goed tegen droogte, dus te weinig water is minder erg dan te veel. In de winter geef je minder.
In juni, juli en augustus mag je iets vaker water geven. In januari, februari, november en december rust de plant.
Grond en verpotten
Gebruik een grofkorrelige, goed doorlatende grond: cactus- of vetplantengrond met extra perliet of zand. Water moet snel weg kunnen lopen.
Verpot in april of mei.
Voeding
Voed alleen in het groeiseizoen, van mei tot en met augustus.
Snoeien
Top of knip de takken om de plant in model te houden. De beste tijd is april tot en met juni. Door te snoeien houd je de plant compact. De plant is ook geschikt als bonsai.
Buiten planten
Buiten kan de spekboom alleen in vorstvrije gebieden, in volle zon en met scherpe drainage. In Nederland is dat geen blijvende buitenplant. Wil je hem toch buiten zetten, dan is juni de aangewezen maand.
Overwinteren
Zet de plant in de winter licht en koel, en houd hem grotendeels droog. Bescherm hem tegen vorst. De rustperiode loopt van november tot en met februari.
Vermeerderen
Vermeerderen gaat met stekken. De takken wortelen gemakkelijk. De beste periode is mei tot en met augustus. Stekken kun je ook gebruiken als je de plant snoeit.
Problemen
Bladverlies komt meestal door te veel water of te weinig licht. Laat de grond uitdrogen en zet de plant op een lichtere plek.
Lange, ijle takken wijzen op te weinig licht. Verplaats de plant naar een zonniger plek en knip de takken in.
Gebruik
De blaadjes zijn eetbaar. In zuidelijk Afrika worden ze gegeten in salades en soepen, ze smaken licht zuur. Oogsten kan van mei tot en met september.
In landelijke gebieden wordt de plant traditioneel gebruikt voor huidaandoeningen.



































































































