Zwarte moerbei
Morus nigra · Moraceae
Ook bekend als: zwarte moerbeiboom
De zwarte moerbei (Morus nigra, ook zwarte moerbeiboom genoemd) is een langzaam groeiende fruitboom met sappige, bijna zwarte vruchten. Hij is makkelijk in onderhoud en volgens de gegevens winterhard genoeg voor de Nederlandse tuin. Geef hem een zonnige, beschutte plek met ruimte om uit te groeien.
- Licht
- Volle zon
- Water
- Gemiddeld
- Luchtvochtigheid
- Gemiddeld
- Temperatuur
- 15–30 °C, min. -20 °C
- Moeilijkheid
- Makkelijk
- Hoogte
- 6–12 m
Verzorging door het jaar heen
Kalender voor het klimaat Oceanisch.
Kenmerken van de zwarte moerbei
De zwarte moerbei is een bladverliezende boom uit de moerbeifamilie (Moraceae). Hij komt oorspronkelijk uit Zuidwest-Azië, met Iran als aangewezen oorsprongsgebied. Hij wordt al zo lang gekweekt dat het natuurlijke verspreidingsgebied niet precies bekend is. Waarschijnlijk groeide hij van oorsprong in berggebieden van Mesopotamië en Perzië. Tegenwoordig staat hij in boomgaarden, tuinen en op oude landgoederen, en is hij in Europa en Azië verwilderd.
Het is een langzaam groeiende boom van ongeveer 6 tot 12 m hoog en 6 tot 15 m breed. Hij heeft meestal een korte stam en een brede, uitgespreide, vaak knoestige kroon. De bladeren zijn breed hartvormig, 10 tot 20 cm lang, aan de bovenkant ruw en aan de onderkant gelijkmatig fijn behaard. De boom bloeit in mei.
De vrucht is een samengestelde vrucht van kleine steenvruchtjes, ongeveer 2,5 cm groot. Rijp is hij donkerpaars tot bijna zwart, sappig en rijk van smaak.
Kweken en verzorging
Zon en standplaats
Zet de zwarte moerbei in volle zon. Alleen daar krijg je de beste vruchtzetting en de beste smaak. Kies een beschutte, zonnige plek.
Houd rekening met de uiteindelijke maat: de kroon wordt breed. De vruchten vlekken en vallen af, dus plant de boom liever niet boven terras, bestrating of gazon.
Water geven
De waterbehoefte is gemiddeld. Jonge bomen krijgen regelmatig water. Een gevestigde boom redt zich tijdens droge periodes, maar de vruchten worden beter bij een gelijkmatig vochtige bodem.
Geef in juni, juli en augustus wat meer water. De luchtvochtigheid hoeft niet bijzonder hoog te zijn; een gemiddeld vochtniveau is prima.
Grond en verpotten
De boom staat graag in leemgrond of gewone tuingrond met een zuurgraad (pH) van ongeveer 6 tot 8. De grond mag vochtig zijn, maar moet goed doorlatend zijn.
Moet een boom verpot worden, doe dat dan in maart.
Bemesten
Bemest de zwarte moerbei in maart en april, aan het begin van het groeiseizoen.
Snoeien
Snoei alleen licht en alleen in de winterrust, in januari en februari. Uit verse snoeiwonden lekt sap, dus snoeien buiten de rust is geen goed idee. Haal vooral kruisende en dode takken weg.
Planten
Plant in maart, april of oktober. Kies een beschutte, zonnige plek met veel ruimte rondom de boom, en niet boven bestrating of gazon vanwege de vallende, vlekkende vruchten.
Geef een jonge boom na het planten regelmatig water.
Overwinteren
De zwarte moerbei is winterhard. Hij overleeft volgens de gegevens tot ongeveer -20 °C, terwijl een gewone winter in Nederland uitkomt op ongeveer -12 °C. Hij kan dus het hele jaar buiten staan. De boom rust in november, december, januari en februari.
Vermeerderen
Je kunt de zwarte moerbei vermeerderen met stekken, afleggers, zaad of door enten. Vermeerderen kan in juni, juli en november. Zaaien kan binnen in februari en maart, of buiten in maart en april. Houd er rekening mee dat de boom langzaam groeit.
Oogsten en gebruik
De vruchten zijn rijp in augustus en september, wanneer ze donkerpaars tot bijna zwart zijn. Ze worden vers gegeten en verwerkt tot jam en sherbet.
In de volksgeneeskunde is de boom traditioneel gebruikt tegen lintworm, en in middeleeuwse bronnen golden zaden en vruchten als helend.


























































































