Navigatie overslaan, naar inhoud springen
Inhoud overslaan, naar voettekst springen

Zwarte moerbei

Morus nigra · Moraceae

Ook bekend als: zwarte moerbeiboom

De zwarte moerbei (Morus nigra, ook zwarte moerbeiboom genoemd) is een langzaam groeiende fruitboom met sappige, bijna zwarte vruchten. Hij is makkelijk in onderhoud en volgens de gegevens winterhard genoeg voor de Nederlandse tuin. Geef hem een zonnige, beschutte plek met ruimte om uit te groeien.

Licht
Volle zon
Water
Gemiddeld
Luchtvochtigheid
Gemiddeld
Temperatuur
15–30 °C, min. -20 °C
Moeilijkheid
Makkelijk
Hoogte
6–12 m

Verzorging door het jaar heen

Kalender voor het klimaat Oceanisch.

Binnenshuis zaaienZaaienUitplantenVerpottenSnoeienVermeerderenBemestenMeer waterBloeiOogstRustperiode
Wanneer uit te voerenRustperiodeHuidige maand

Kenmerken van de zwarte moerbei

De zwarte moerbei is een bladverliezende boom uit de moerbeifamilie (Moraceae). Hij komt oorspronkelijk uit Zuidwest-Azië, met Iran als aangewezen oorsprongsgebied. Hij wordt al zo lang gekweekt dat het natuurlijke verspreidingsgebied niet precies bekend is. Waarschijnlijk groeide hij van oorsprong in berggebieden van Mesopotamië en Perzië. Tegenwoordig staat hij in boomgaarden, tuinen en op oude landgoederen, en is hij in Europa en Azië verwilderd.

Het is een langzaam groeiende boom van ongeveer 6 tot 12 m hoog en 6 tot 15 m breed. Hij heeft meestal een korte stam en een brede, uitgespreide, vaak knoestige kroon. De bladeren zijn breed hartvormig, 10 tot 20 cm lang, aan de bovenkant ruw en aan de onderkant gelijkmatig fijn behaard. De boom bloeit in mei.

De vrucht is een samengestelde vrucht van kleine steenvruchtjes, ongeveer 2,5 cm groot. Rijp is hij donkerpaars tot bijna zwart, sappig en rijk van smaak.

Kweken en verzorging

Zon en standplaats

Zet de zwarte moerbei in volle zon. Alleen daar krijg je de beste vruchtzetting en de beste smaak. Kies een beschutte, zonnige plek.

Houd rekening met de uiteindelijke maat: de kroon wordt breed. De vruchten vlekken en vallen af, dus plant de boom liever niet boven terras, bestrating of gazon.

Water geven

De waterbehoefte is gemiddeld. Jonge bomen krijgen regelmatig water. Een gevestigde boom redt zich tijdens droge periodes, maar de vruchten worden beter bij een gelijkmatig vochtige bodem.

Geef in juni, juli en augustus wat meer water. De luchtvochtigheid hoeft niet bijzonder hoog te zijn; een gemiddeld vochtniveau is prima.

Grond en verpotten

De boom staat graag in leemgrond of gewone tuingrond met een zuurgraad (pH) van ongeveer 6 tot 8. De grond mag vochtig zijn, maar moet goed doorlatend zijn.

Moet een boom verpot worden, doe dat dan in maart.

Bemesten

Bemest de zwarte moerbei in maart en april, aan het begin van het groeiseizoen.

Snoeien

Snoei alleen licht en alleen in de winterrust, in januari en februari. Uit verse snoeiwonden lekt sap, dus snoeien buiten de rust is geen goed idee. Haal vooral kruisende en dode takken weg.

Planten

Plant in maart, april of oktober. Kies een beschutte, zonnige plek met veel ruimte rondom de boom, en niet boven bestrating of gazon vanwege de vallende, vlekkende vruchten.

Geef een jonge boom na het planten regelmatig water.

Overwinteren

De zwarte moerbei is winterhard. Hij overleeft volgens de gegevens tot ongeveer -20 °C, terwijl een gewone winter in Nederland uitkomt op ongeveer -12 °C. Hij kan dus het hele jaar buiten staan. De boom rust in november, december, januari en februari.

Vermeerderen

Je kunt de zwarte moerbei vermeerderen met stekken, afleggers, zaad of door enten. Vermeerderen kan in juni, juli en november. Zaaien kan binnen in februari en maart, of buiten in maart en april. Houd er rekening mee dat de boom langzaam groeit.

Oogsten en gebruik

De vruchten zijn rijp in augustus en september, wanneer ze donkerpaars tot bijna zwart zijn. Ze worden vers gegeten en verwerkt tot jam en sherbet.

In de volksgeneeskunde is de boom traditioneel gebruikt tegen lintworm, en in middeleeuwse bronnen golden zaden en vruchten als helend.

Voor jouw plant

Veelgestelde vragen

Is de zwarte moerbei winterhard?Ja, hij is winterhard tot ongeveer -20 °C. In Nederland ligt het normale winterminimum rond -12 °C, dus hij kan buiten blijven staan.
Wanneer moet je een zwarte moerbei snoeien?Snoei licht in januari en februari, tijdens de winterrust. Gesnoeid hout lekt sap, dus snoei niet buiten de rust. Haal vooral kruisende en dode takken weg.
Wanneer zijn de vruchten van de zwarte moerbei rijp?Meestal in augustus en september. Rijpe vruchten zijn donkerpaars tot bijna zwart en sappig.
Hoeveel zon heeft een zwarte moerbei nodig?Volle zon. Dan zetten de vruchten het best en is de smaak het beste.
Waar plant je een zwarte moerbei het best?Op een beschutte, zonnige plek met veel ruimte. Vermijd plekken boven terras of gazon, want de vruchten vlekken en vallen af.
Hoe vermeerder je een zwarte moerbei?Via stekken, afleggers, zaad of enten. Vermeerderen kan in juni, juli en november.
Sla de voettekst over, ga naar het begin van de paginaGa naar het begin van de pagina