Manuka
Leptospermum scoparium · Myrtaceae
Ook bekend als: theeboom, leptospermum, Nieuw-Zeelandse theeboom, Teatree
Manuka, ook wel theeboom of leptospermum genoemd, is een groenblijvende struik met kleine bladeren en veel witte of roze bloemen in het voorjaar. In Nederland is hij buiten niet betrouwbaar winterhard, dus hij hoort op een zonnig balkon of terras, in een pot die in de winter vorstvrij kan staan.
- Licht
- Volle zon
- Water
- Laag
- Luchtvochtigheid
- Gemiddeld
- Temperatuur
- 10–25 °C, min. -10 °C
- Moeilijkheid
- Gemiddeld
- Hoogte
- 2–5 m
Verzorging door het jaar heen
Kalender voor het klimaat Oceanisch.
Kenmerken van manuka
Leptospermum scoparium hoort bij de mirtefamilie (Myrtaceae) en komt van nature uit Nieuw-Zeeland, inclusief de Chathameilanden, en uit zuidoost-Australië (New South Wales, Victoria en Tasmanië). Het is een dichte, sterk vertakte struik of kleine boom met een bezemachtig, twijgig uiterlijk en hard hout. De hoogte loopt uiteen van 2 tot 5 m.
De bladeren zijn klein en smal, ongeveer 7 tot 20 mm lang en 2 tot 6 mm breed, groen en met een korte stekelige punt. De bloemen hebben vijf kroonblaadjes, meten meestal 8 tot 15 mm (soms tot 25 mm) en verschijnen overvloedig in het voorjaar tot de vroege zomer, bij ons ongeveer in mei, juni en juli. Daarna volgen houtige zaaddoosjes van 5 tot 7 mm die vaak het hele jaar aan de plant blijven zitten.
In het wild groeit manuka op droge, open plekken en op arme grond. Hij is een pionier op kaal gekomen terrein en aangepast aan brand.
Kweken en verzorging
Standplaats
Zet manuka in volle zon: dan bloeit hij het best. Een open, blootgestelde plek verdraagt hij goed, maar voor planten in pot is een beschutte plek prettiger.
Buiten overleeft hij ongeveer -10 °C, terwijl een Nederlandse winter tot rond -12 °C kan gaan. Daarom is een pot op het balkon of terras de verstandigste keuze, zodat de plant in de winter kan verhuizen.
Water geven
Geef regelmatig water zolang de plant zich vestigt. Daarna houd je hem matig droog. Manuka heeft weinig water nodig en verdraagt droogte redelijk, maar in een pot zijn zowel natte voeten als langdurige droogte te vermijden.
In juni, juli en augustus mag je wat vaker water geven. In de rustperiode (november tot en met februari) houd je het bij weinig.
Grond, voeding en verpotten
Manuka houdt van schrale, goed doorlatende en licht zure grond met een pH van ongeveer 5,0 tot 6,5. Zandige, grindachtige of lemige grond past goed. Vermijd rijke of zware grond, en gebruik in een pot een luchtig, doorlatend mengsel.
Geef geen extra mest: rijke grond leidt juist tot weinig bloei. Verpot in april als de pot te krap wordt.
Snoeien
Snoei licht na de bloei om de struik compact en bossig te houden, bij ons in juli of augustus. Snoei niet in oud, kaal hout, want daar loopt manuka zelden weer uit.
Planten
Kies een zonnige, beschutte plek met uitstekende drainage. Planten kan in het voorjaar of in het najaar; de kalender noemt april en mei voor uitplanten.
Overwinteren
Bescherm jonge planten en planten in pot tegen strenge vorst en koude wind. Zet ze in een heldere, vorstvrije ruimte. Vorstbescherming is vooral nodig in november, december, januari en februari, wat ook de rustperiode van de plant is.
Vermeerderen
Manuka vermeerder je met zaad of met stekken. Zaaien kan binnen in februari en maart, of in maart en april. Stekken neem je in juli en augustus.
Problemen
Mogelijke plagen zijn de manukakever, schildluis en sooty mould (roetdauw) die bij schildluis hoort.
Bruin worden en afsterven van takken komt door wateroverlast of droogtestress: verbeter de drainage en geef gelijkmatig water.
Een zwarte, roetachtige aanslag op de bladeren komt door honingdauw van schildluis. Bestrijd de luis en spoel het blad af.
Weinig bloei wijst op te veel schaduw of te rijke grond. Verplaats de plant naar volle zon en geef geen mest.
Gebruik
De bladeren werden vroeger als vervanger voor thee gebruikt, vandaar de naam theeboom. Van de nectar wordt manukahoning gemaakt. De bloemen trekken honingbijen, zweefvliegen en wilde bijen aan.

































































































