Kardoen
Cynara cardunculus · Asteraceae
Ook bekend als: kardoenartisjok
De kardoen (Cynara cardunculus, ook wel kardoenartisjok genoemd) is een forse, zilvergrijze vaste plant met grote distelachtige bloemen. Hij sterft elk jaar af en loopt in het voorjaar weer uit vanuit een diepe penwortel. In de Nederlandse tuin is hij goed te houden, mits hij veel ruimte, zon en een goede winterbescherming krijgt.
- Licht
- Volle zon
- Water
- Laag
- Luchtvochtigheid
- Laag
- Temperatuur
- 12–27 °C, min. -12 °C
- Moeilijkheid
- Makkelijk
- Hoogte
- 0,8–2 m
Verzorging door het jaar heen
Kalender voor het klimaat Oceanisch.
Kenmerken van de kardoen
De kardoen is een stevige, pollenvormende en rechtopgroeiende distel uit de composietenfamilie (Asteraceae). Hij wordt ongeveer 80 tot 200 cm hoog en 90 tot 180 cm breed, en groeit snel. Elk jaar sterft het bovengrondse deel af, waarna de plant uitloopt vanuit een grote, diepe penwortel.
De bladeren zijn tot 50 cm lang, diep ingesneden en zilvergrijs-groen, aan de onderkant behaard en met scherpe stekels langs de rand. Er bestaan ook rassen zonder stekels. In de zomer verschijnen op hoge stelen violetpaarse bloemhoofden van maximaal 6 cm doorsnede. De plant komt van nature uit het Middellandse Zeegebied, waar hij groeit op droge, open plekken zoals grasland, struikgewas en rivieroevers.
Kweken en verzorging
Plek en ruimte
Zet de kardoen in volle zon; alleen dan groeit hij stevig. Geef hem veel ruimte: houd ongeveer 100 cm afstand tot andere planten aan. Hij heeft een lang, koel groeiseizoen van circa vijf maanden nodig.
In een grote pot kan het ook, maar reken op een flinke plant met een diepe wortel.
Water geven
De kardoen kan goed tegen droge perioden en houdt van een lage luchtvochtigheid. Voor de mooiste, malse stelen is regelmatig vocht in rijke grond wel beter. Geef daarom extra water in juni, juli en augustus.
Grond
Het liefst staat hij in rijke, goed doorlatende maar vochtige grond met een pH tussen ongeveer 6,0 en 8,0. Leem, zand, klei en humusrijke grond zijn allemaal geschikt. Arme en droge grond verdraagt hij ook.
Voorkom natte, koude grond: daar kunnen kroon en wortels in wegrotten. Verbeter dan de drainage.
Bemesten
Bemest in april, mei en juni, in de periode dat de plant volop in groei is.
Zaaien en planten
Zaai binnen in februari en maart, of buiten in april en mei. Plant jonge planten in mei uit, nadat de vorst voorbij is. Worden jonge planten te koud of is het seizoen te kort, dan kunnen ze vroeg in bloei schieten.
Snoeien
Knip oude bladeren weg voor een verzorgd uiterlijk. In oktober of november snijd je de stengels af tot op de grond.
Overwinteren
De kardoen is winterhard, maar bij ongeveer -12 °C zit hij op zijn grens, en dat is een gewoon winterminimum in Nederland. Bedek de plant daarom van oktober tot en met december royaal met een mulchlaag. Boven de grond sterft hij af en in het voorjaar loopt hij weer uit.
Vermeerderen
Je kunt de kardoen vermeerderen met zaad, door deling, met uitlopers of met wortelstekken. Deling en wortelstekken doe je in maart of april.
Problemen
Wortel- en kroonrot komt voor in natte, koude grond. Verbeter de drainage. Ook grauwe schimmel en echte meeldauw kunnen optreden. Bij witte, poederige bladeren zorg je voor meer luchtcirculatie en verwijder je aangetaste bladeren.
Oogsten en gebruiken
Jonge, gebleekte bladstelen worden als groente gekookt. De bloemknoppen zijn eetbaar zoals die van de artisjok, maar minder lekker. Oogst in september en oktober.
De bloemen zijn ook geschikt als snijbloem. Bijen en vlinders komen op de bloemen af en de zaden voeden putters. Herten en konijnen laten de plant meestal met rust.









































































































