Kogeldistel (Echinops) met bolvormige staalblauwe bloemhoofden in de tuin

Foto: No machine-readable author provided. Victor M. Vicente Selvas assumed (based on copyright claims)., Public domain, Wikimedia Commons

Foto: Robert Flogaus-Faust, CC BY 4.0, Wikimedia Commons

Foto: Amirh. absnd, CC0, Wikimedia Commons

Foto: Amirh. absnd, CC0, Wikimedia Commons

Foto: 葉子, CC0 1.0, iNaturalist

Foto: Dimitra Vasileiadou, CC BY 4.0, iNaturalist

Vaste planten

Kogeldistel

Echinops · Asteraceae

Kogeldistel (Echinops) is een stevige vaste plant met stekelig, zilvergroen blad en ronde, staalblauwe bloemhoofden. Hij is makkelijk te houden, wordt goed bezocht door bijen en vlinders en is in Nederland winterhard.

Licht: Volle zon
Water: Laag
Luchtvochtigheid: Laag
Temperatuur: 15–28 °C, min. -29 °C
Moeilijkheid: Makkelijk
Hoogte: 0,6–1,5 m

Verzorging door het jaar heen

Kalender voor het klimaat Oceanisch.

Binnenshuis zaaienZaaienUitplantenSnoeienVermeerderenBemestenMeer waterBloeiOogstRustperiode

Wanneer uit te voerenRustperiodeHuidige maand

Kenmerken van kogeldistel

Kogeldistel, ook echinops genoemd, hoort bij de composieten (Asteraceae). Het is een overblijvende, kruidachtige plant die een rechtopgaande pol vormt met hoekige stengels en onderaan wortelstokken. De wortels zijn diep en penwortelachtig.

Het blad is wisselstandig, stekelig en één- of tweemaal geveerd ingesneden. Aan de onderkant is het wit en wollig, zodat de plant groen met zilver oogt.

De bloemen zitten in bolvormige hoofdjes van 4 tot 8 cm doorsnede, opgebouwd uit veel kleine hoofdjes met elk één bloem. Ze gaan van boven naar beneden open en zijn meestal staalblauw met blauwgrijze meeldraden; ook wit komt voor. De bloei valt in juli, augustus en september. Daarna ontstaan behaarde, vijfkantige nootjes met een korte, schubbige pappus.

Het geslacht komt van nature voor rond de Middellandse Zee en in gematigd Eurazië, tot in Centraal-Azië, Mongolië en Noordoost-China.

Kweken en verzorging

Plek en licht

Zet kogeldistel in volle zon. Op zo'n plek blijven de stengels stevig en bloeit de plant het best. De plant houdt van een droge omgeving en heeft weinig luchtvochtigheid nodig, dus een open, zonnige border past goed.

Voor bijen en vlinders is hij een aantrekkelijke plant. Ook kevers van het geslacht Larinus gebruiken de bolvormige hoofden als waardplant.

Water geven

Geef jonge planten water tot ze goed zijn aangeslagen. Volwassen planten zijn zeer droogtebestendig en hebben weinig water nodig.

In juni, juli en augustus kun je iets meer water geven, vooral als het lang droog blijft.

Grond

Kies een schrale tot gewone, goed doorlatende grond: zandig, grindachtig of leemhoudend. Rijke grond maakt de planten slap, waardoor ze gaan omvallen. De grond extra verbeteren is dus meestal niet nodig.

Bemesting

Veel voeding is niet nodig. Wil je toch bemesten, doe dat dan in april en met mate, want te rijke grond geeft slappe groei.

Planten en zaaien

Plant kogeldistel in april, mei of september. Zaaien kan van maart tot en met mei buiten; binnen voorzaaien kan in februari en maart.

Geef de plant genoeg ruimte, want hij vormt na verloop van tijd een pol met wortelstokken en diepe wortels.

Snoeien

Snoei de plant terug in oktober of november. Het blad sterft in de winter af en de plant loopt in het voorjaar weer uit. Januari, februari, november en december vormen de rustperiode.

Overwinteren

Kogeldistel is winterhard en kan in de Nederlandse winter gewoon buiten blijven. De plant verdraagt volgens de gegevens temperaturen tot ongeveer -29 °C, terwijl een gewone winter hier rond -12 °C blijft. Extra bescherming is niet nodig.

Vermeerderen

Je kunt kogeldistel vermeerderen door zaaien, delen of wortelstekken. Delen en wortelstekken kunnen in maart, april en oktober.

Snijbloemen

De bolvormige bloemhoofden zijn geschikt als snijbloem. Oogst ze in juli en augustus. In de tuin zijn ze vooral waardevol voor bijen en vlinders.

Volgens de gegevens worden veel soorten in Afrika, Azië en Europa traditioneel gebruikt bij ontstekingen, pijn, koorts en hoest.