In het kort
- Je gewicht bepaalt vooral de hardheid: H2 tot 80 kilo, H3 van 80 tot 100 kilo en H4 daarboven.
- Zijslapers kiezen een zachter matras met zones, rugslapers een middelhard en buikslapers een steviger exemplaar.
- Koudschuim past bij de meeste mensen, pocketvering bij stellen met een groot gewichtsverschil en bij wie het 's nachts snel warm heeft.
- Tot 1,80 meter lichaamslengte volstaat een matras van 200 cm, daarboven neem je 210 of 220 cm, en een dikte van zo'n 20 cm is genoeg.
We beginnen bij de hardheid, want een verkeerde keuze daarin maak je met geen enkel materiaal goed.
In dit artikel lees je:
Welke hardheid kies je?
Laat je gewicht de hardheid bepalen. Winkels geven die aan met een H en een cijfer: H1 is zacht, H2 middelzacht, H3 middelhard, H4 hard en H5 extra hard. Het aanbod zit vooral tussen H2 en H4, en H3 zie je het vaakst.
| Hardheid | Gewicht | Voor wie |
|---|---|---|
| H2, middelzacht | tot ongeveer 80 kg | lichtere mensen, zijslapers |
| H3, middelhard | 80 tot 100 kg | gemiddeld gebouwde mensen, rugslapers |
| H4, hard | boven 100 kg | zwaardere mensen, buikslapers |
De tabel is een richtlijn, want de schaal is nergens vastgelegd. Wat het ene merk H3 noemt, is bij een ander eerder H2, en ook medium of stevig betekent niet overal hetzelfde. Kijk daarom bij elk model naar het gewicht waarvoor het bedoeld is, niet alleen naar het cijfer. Zit je tussen twee hardheden in, dan beslist de houding waarin je het meest slaapt.
Zijslaper, rugslaper of buikslaper?
Als je op je zij slaapt, drukken je schouder en heup het diepst in het matras. Een zachtere kern laat ze wegzakken, zodat je wervelkolom recht blijft. Zones helpen ook: de meeste schuim- en pocketveringmatrassen zijn ter hoogte van je schouders en heupen zachter.
Op je rug lig je goed op een middelhard matras, dat je onderrug steunt en niet laat doorzakken. Als buikslaper heb je een steviger matras nodig, want op een zachte kern komt je onderrug hol te liggen. Wissel je 's nachts van houding? Ga dan uit van de positie waarin je het langst ligt.
Wat is het beste matras?
Het beste matras voor iedereen bestaat niet, maar koudschuim is voor de meeste mensen de veiligste keuze. Wie samen slaapt of 's nachts zweet, ligt vaak beter op pocketvering. Heb je een allergie en een ruimer budget, dan is latex het overwegen waard.
Koudschuim
Koudschuim, ook HR-schuim genoemd, heeft open cellen en is veerkrachtiger en luchtiger dan het gewone polyether- of PUR-schuim uit de goedkoopste matrassen. Let op het getal achter HR, het gewicht in kilo per kubieke meter: hoe hoger, hoe langer het schuim meegaat, en HR40 of HR50 is een goed teken.
Voordelen
- Volgt je lichaam en veert toch mee
- Stil en licht, dus je keert het makkelijk
- De beste prijs-kwaliteitverhouding
Nadelen
- Warmer dan veren
- Goedkoop schuim ligt na een paar jaar door
Traagschuim
Traagschuim, ook bekend als visco of memory foam, wordt zachter door lichaamswarmte en vormt zich langzaam naar je lichaam. Meestal zit het alleen in de bovenste laag.
Voordelen
- Ontlast schouders en heupen
- Dempt beweging, dus je partner maakt je niet wakker
Nadelen
- Houdt warmte vast en wordt zachter in een verwarmde slaapkamer
- Reageert traag, dus omdraaien kost meer moeite
Latex
Latex is een veerkrachtig materiaal van natuurlijk of synthetisch rubber. Het gaat van alle kernen het langst mee en hoort bij de duurste.
Voordelen
- Blijft ruim tien jaar goed
- Veert en houdt zijn vorm
- Natuurlatex is bestand tegen bacteriën en schimmel
Nadelen
- Hogere prijs
- Het matras is zwaar
Pocketvering
Bij pocketvering zit elke veer in een eigen stoffen zakje en werkt hij los van de rest. Zo is het matras puntelastisch: het geeft alleen mee waar je lichaam drukt.
Voordelen
- Ventileert het best van alle soorten
- Geeft geen beweging door, handig voor stellen
- Draagt ook zwaardere mensen
Nadelen
- Weegt meer en is lastiger te verplaatsen
- Voor een goed exemplaar betaal je meer
Binnenvering
Binnenvering, ook bonnellvering genoemd, bestaat uit veren die aan elkaar vastzitten. Het is de oudste en goedkoopste constructie en volstaat voor een logeerbed.
Voordelen
- Lage prijs
- Ventileert goed
Nadelen
- Veert na en geeft beweging door
- Is niet puntelastisch
Schuim of pocketvering?
Wil je een stil, licht matras dat je makkelijk keert, kies dan schuim. Voor stellen met een groot gewichtsverschil, zwaargebouwde mensen en iedereen die het onder het dekbed snel te warm krijgt, is pocketvering de betere keus.
Twijfel je tussen traagschuim en pocketvering? Traagschuim ontlast schouders en heupen beter, pocketvering blijft koeler en veert sneller mee als je je vaak omdraait.
| Eigenschap | Schuim | Pocketvering |
|---|---|---|
| Ventilatie | minder, schuim houdt warmte vast | de beste van alle soorten |
| Gewicht | lichter, makkelijk te keren | zwaarder |
| Levensduur | 6 tot 8 jaar | 8 tot 10 jaar |
| Geschikt voor | zijslapers, lichtere mensen | stellen met gewichtsverschil, zwaardere mensen |
Een tussenweg is een hybride matras: pocketvering met een toplaag van traag- of koudschuim.
Hoe dik moet je matras zijn?
Voor een volwassene is zo'n 20 cm genoeg. Weeg je meer dan 100 kg, kies dan 22 tot 25 cm, want een dikkere kern ligt minder snel door. Dunnere matrassen rond de 15 cm horen eerder in een kinderbed of logeerbed.
Let ook op de instaphoogte, de hoogte van je matras boven de vloer. Je stapt het makkelijkst in en uit bed als die tot ongeveer je knieën komt, meestal 50 tot 60 cm. Meet je ledikant en bedbodem op voordat je de dikte kiest, zodat je weet hoeveel centimeter er nog over is.
Welke maat heb je nodig?
Je matras hoort minstens 20 cm langer te zijn dan jij, dus de gangbare 200 cm volstaat tot ongeveer 1,80 meter. Veel Nederlanders zijn langer, en daarom verkopen winkels hier 210 en 220 cm als standaardmaat.
Een eenpersoonsmatras is meestal 80 of 90 cm breed, op 100 cm lig je ruimer. De twijfelaar van 120 of 140 cm is royaal voor één persoon, maar krap voor een stel. Voor twee volwassenen reken je op minstens 160 cm, en op 180 cm vecht je 's nachts niet om ruimte.
Partners met een groot gewichtsverschil hoeven geen compromis te sluiten: op een lits-jumeaux liggen twee losse matrassen, bijvoorbeeld 2× 90 × 200 cm, elk met een eigen hardheid. Heb je last van de naad in het midden? Leg er dan één doorlopende topper overheen.
Matras op lattenbodem of boxspring
Een matras werkt maar zo goed als de bodem waarop het ligt. Schuim en latex hebben een lattenbodem nodig die ze laat ademen, met minstens 28 latten per eenpersoonsbed. Op een dichte plaat blijft onder het schuim vocht hangen en gaat de kern schimmelen.
Pocketvering kan ook op een stevigere ondergrond, zolang er aan de onderkant lucht bij kan. Bij een boxspring zit de vering al in de box, en daarop past elk type matras, dus je kiest het net als bij elk ander bed op je gewicht en slaaphouding.
Een verstelbare lattenbodem of elektrische boxspring, die je hoofd- of voeteneind omhoog zet, vraagt om een buigzaam matras: schuim, latex of pocketvering met de vermelding ‘geschikt voor verstelbare bodem’. Binnenvering valt daarvoor af.
Leg je een nieuw matras op een oude bodem, kijk dan of er geen latten doorgebogen of gebroken zijn, anders zakt het net zo door als het oude. Een nieuwe lattenbodem kost minder dan een voortijdig doorgelegen matras.
Matras bij allergie
Bij een allergie helpt vooral een afneembare hoes die op 60 °C in de wasmachine kan, want bij die temperatuur gaat huisstofmijt dood. Laat je matras 's ochtends even luchten voordat je het bed opmaakt, en was de hoes regelmatig.
Kies een kern van schuim of latex, want daarin zitten geen holtes waar stof in blijft hangen. Ben je allergisch voor latex zelf, neem dan schuim. Veringmatrassen hebben vanbinnen meer lucht en daarmee meer ruimte voor mijten. Een molton of matrasbeschermer die helemaal in de was kan, helpt ook.
Veelgestelde vragen
Hoe lang gaat een matras mee?
Zo'n 7 tot 10 jaar. Schuim houdt het meestal 6 tot 8 jaar vol, pocketvering 8 tot 10 en latex 10 tot 15 jaar. Vervang je matras eerder als er een kuil in zit, als het kraakt of als je er met rugpijn op wakker wordt.
Wat is een goed matras?
Goed is een matras dat je wervelkolom recht houdt in je slaaphouding, een hardheid heeft die bij je gewicht past en minstens 20 cm langer is dan jij. Duur hoeft niet: in tests van de Consumentenbond scoren goedkope matrassen soms beter dan dure.
Welk matras is goed bij rugklachten?
Een hard matras is niet per se beter voor je rug. In een Spaans onderzoek onder 313 volwassenen met chronische lagerugpijn (Kovacs e.a., The Lancet, 2003) hadden de deelnemers op een middelhard matras na drie maanden minder pijn en beperkingen dan op een hard matras. Kies daarom een middelhard matras met zones en houd rekening met je gewicht: op een te zacht matras zakt je onderrug door, op een te hard matras krijgen je schouders en heupen te veel druk. Houden de klachten aan, ga dan naar je huisarts.
Hoe test je een matras in de winkel?
Ga er minstens een kwartier op liggen in de houding waarin je normaal slaapt, want als je er even op zit, voel je de hardheid nog niet. Deel je het bed? Neem je partner mee en probeer het samen. Koop je online, kijk dan of de winkel proefslapen aanbiedt, zodat je het matras thuis kunt testen en zo nodig terugsturen.
Voordat je koopt
Meet je bed en je bedbodem op en noteer hoeveel je weegt en hoe je meestal slaapt. Daarmee filter je in het aanbod matrassen van allerlei webwinkels binnen een paar minuten op hardheid, maat en materiaal. We wensen je veel uitgeslapen ochtenden op je nieuwe matras!
