Navigatie overslaan, naar inhoud springen
Inhoud overslaan, naar voettekst springen

Wijnstok

Vitis vinifera · Vitaceae

De wijnstok (Vitis vinifera), ook wel druivenplant of druif genoemd, is een houtige klimplant die in Nederland winterhard is. Hij groeit het best tegen een zonnige, beschutte muur of aan een stevig latwerk. Met snoei in de winter en een open bladerdek krijg je gezonde stokken en trossen.

Licht
Volle zon
Water
Gemiddeld
Luchtvochtigheid
Laag
Temperatuur
15–30 °C, min. -20 °C
Moeilijkheid
Gemiddeld
Hoogte
3–15 m

Verzorging door het jaar heen

Kalender voor het klimaat Oceanisch.

UitplantenSnoeienVermeerderenBemestenMeer waterBloeiOogstVorstbeschermingRustperiode
Wanneer uit te voerenRustperiodeHuidige maand

Kenmerken van de wijnstok

De wijnstok is een bladverliezende, meerjarige klimmer die zich met ranken aan een steun vasthoudt. Hij wordt meestal 3 tot 15 m hoog en 2 tot 6 m breed, dus hij heeft houvast en sturing nodig.

De bladeren zijn groot, handvormig gelobd en getand, groen en 7 tot 15 cm lang, soms met een donzige onderkant. In juni en juli bloeit de plant met talrijke kleine, onopvallende groengele bloemen in hangende trossen, die geuren. Daarna volgen trossen met kleine ovale bessen in groen, rood of diep paars, vaak met een waslaagje. Sommige rassen zijn pitloos.

De wortels zijn diep en sterk vertakt. In het wild groeit de soort aan bosranden en in oeverbossen, van Portugal en Marokko tot het zuiden van Duitsland en het noorden van Iran.

Kweken en verzorging

Zon en standplaats

Een wijnstok wil minstens 6 uur directe zon per dag en een plek met goede luchtcirculatie. Een zonnige, beschutte muur, een pergola of een latwerk met stevige steun is ideaal. Cultuurvormen doen het het best op een warme, zonnige, goed doorlatende plek.

Planten

Plant de wijnstok in april of mei tegen een zonnige, beschutte muur of bij een latwerk of pergola met een degelijke constructie. Zorg vanaf het begin voor steun, want de plant klimt met ranken en moet geleid worden.

Koop bij voorkeur geënte planten op een resistente onderstam. Zonder die onderstam is de wijnstok gevoelig voor druifluis (phylloxera) aan de wortels.

Water geven

De waterbehoefte is gemiddeld en de plant kan een matige droogte doorstaan. Geef vooral extra water in juni, juli en augustus. De grond moet vochtig maar goed doorlatend blijven.

Grond

De wijnstok groeit in leem, zand en klei, mits het water goed wegtrekt. Het best doet hij het in neutrale tot kalkrijke leem. De pH ligt bij voorkeur tussen 6 en 8.

Bemesten

Bemest de wijnstok in maart en april, aan het begin van het groeiseizoen.

Snoeien

Snoei in januari en februari, tijdens de winterrust, stevig terug. Laat op het gevormde geraamte korte aanzetten (spoortjes) of lange takken staan.

In de zomer dun je scheuten en bladeren uit. Dat houdt het bladerdek open en beperkt ziekten.

Overwinteren

De wijnstok is winterhard en verdraagt ongeveer -20 °C, ruim voldoende voor een gewone Nederlandse winter. Bescherm hem wel tegen koude winterwind en tegen nachtvorst in het voorjaar, vooral in april en mei.

Vermeerderen

Vermeerderen kan met stekken, door afleggen, door enten of uit zaad. De beste tijd voor vermeerdering is februari en maart. Let op: enten op een resistente onderstam is de manier om phylloxera te voorkomen.

Ziekten en plagen

Witte, poederachtige aanslag op de bladeren is echte meeldauw. Dun het blad uit voor meer luchtstroom en gebruik zo nodig een fungicide.

Rottende trossen wijzen op botrytis bij vochtig weer. Open het bladerdek en verwijder aangetaste trossen.

Een zwakke, kwijnende wijnstok kan last hebben van druifluis op de wortels. Plant daarom geënte stokken op een resistente onderstam.

Ook valse meeldauw, zwartrot en wortelhalskanker komen bij wijnstokken voor.

Oogsten en gebruik

De druiven oogst je in september en oktober. Ze worden vers gegeten, gedroogd tot rozijnen of geperst voor sap, wijn en azijn. De bladeren worden in veel keukens gevuld en uit de pitten wordt olie gewonnen. Ook de bloemen zijn eetbaar.

Traditioneel wordt de wijnstok gebruikt voor hoest, huid- en oogklachten en spijsverteringsklachten.

Voor jouw plant

Veelgestelde vragen

Wanneer moet ik een wijnstok snoeien?Snoei in januari en februari, tijdens de winterrust. In de zomer kun je scheuten en bladeren uitdunen.
Is een wijnstok winterhard in Nederland?Ja, de wijnstok is winterhard. Bescherm hem wel tegen koude winterwind en voorjaarsvorst in april en mei.
Wanneer plant je een wijnstok?Plant in april of mei tegen een zonnige, beschutte muur of bij een latwerk of pergola met stevige steun.
Wanneer kun je druiven oogsten?De druiven zijn meestal in september en oktober rijp.
Hoe voorkom je meeldauw en rotte trossen?Dun het bladerdek uit voor goede luchtstroom en verwijder aangetaste trossen. Bij echte meeldauw kun je een fungicide gebruiken.
Is de wijnstok giftig voor honden?Voor honden staat de wijnstok als giftig bekend, dus houd hem buiten bereik. Dit is alleen informatie, geen diergeneeskundig advies.
Sla de voettekst over, ga naar het begin van de paginaGa naar het begin van de pagina