Wijnstok
Vitis vinifera · Vitaceae
De wijnstok (Vitis vinifera), ook wel druivenplant of druif genoemd, is een houtige klimplant die in Nederland winterhard is. Hij groeit het best tegen een zonnige, beschutte muur of aan een stevig latwerk. Met snoei in de winter en een open bladerdek krijg je gezonde stokken en trossen.
- Licht
- Volle zon
- Water
- Gemiddeld
- Luchtvochtigheid
- Laag
- Temperatuur
- 15–30 °C, min. -20 °C
- Moeilijkheid
- Gemiddeld
- Hoogte
- 3–15 m
Verzorging door het jaar heen
Kalender voor het klimaat Oceanisch.
Kenmerken van de wijnstok
De wijnstok is een bladverliezende, meerjarige klimmer die zich met ranken aan een steun vasthoudt. Hij wordt meestal 3 tot 15 m hoog en 2 tot 6 m breed, dus hij heeft houvast en sturing nodig.
De bladeren zijn groot, handvormig gelobd en getand, groen en 7 tot 15 cm lang, soms met een donzige onderkant. In juni en juli bloeit de plant met talrijke kleine, onopvallende groengele bloemen in hangende trossen, die geuren. Daarna volgen trossen met kleine ovale bessen in groen, rood of diep paars, vaak met een waslaagje. Sommige rassen zijn pitloos.
De wortels zijn diep en sterk vertakt. In het wild groeit de soort aan bosranden en in oeverbossen, van Portugal en Marokko tot het zuiden van Duitsland en het noorden van Iran.
Kweken en verzorging
Zon en standplaats
Een wijnstok wil minstens 6 uur directe zon per dag en een plek met goede luchtcirculatie. Een zonnige, beschutte muur, een pergola of een latwerk met stevige steun is ideaal. Cultuurvormen doen het het best op een warme, zonnige, goed doorlatende plek.
Planten
Plant de wijnstok in april of mei tegen een zonnige, beschutte muur of bij een latwerk of pergola met een degelijke constructie. Zorg vanaf het begin voor steun, want de plant klimt met ranken en moet geleid worden.
Koop bij voorkeur geënte planten op een resistente onderstam. Zonder die onderstam is de wijnstok gevoelig voor druifluis (phylloxera) aan de wortels.
Water geven
De waterbehoefte is gemiddeld en de plant kan een matige droogte doorstaan. Geef vooral extra water in juni, juli en augustus. De grond moet vochtig maar goed doorlatend blijven.
Grond
De wijnstok groeit in leem, zand en klei, mits het water goed wegtrekt. Het best doet hij het in neutrale tot kalkrijke leem. De pH ligt bij voorkeur tussen 6 en 8.
Bemesten
Bemest de wijnstok in maart en april, aan het begin van het groeiseizoen.
Snoeien
Snoei in januari en februari, tijdens de winterrust, stevig terug. Laat op het gevormde geraamte korte aanzetten (spoortjes) of lange takken staan.
In de zomer dun je scheuten en bladeren uit. Dat houdt het bladerdek open en beperkt ziekten.
Overwinteren
De wijnstok is winterhard en verdraagt ongeveer -20 °C, ruim voldoende voor een gewone Nederlandse winter. Bescherm hem wel tegen koude winterwind en tegen nachtvorst in het voorjaar, vooral in april en mei.
Vermeerderen
Vermeerderen kan met stekken, door afleggen, door enten of uit zaad. De beste tijd voor vermeerdering is februari en maart. Let op: enten op een resistente onderstam is de manier om phylloxera te voorkomen.
Ziekten en plagen
Witte, poederachtige aanslag op de bladeren is echte meeldauw. Dun het blad uit voor meer luchtstroom en gebruik zo nodig een fungicide.
Rottende trossen wijzen op botrytis bij vochtig weer. Open het bladerdek en verwijder aangetaste trossen.
Een zwakke, kwijnende wijnstok kan last hebben van druifluis op de wortels. Plant daarom geënte stokken op een resistente onderstam.
Ook valse meeldauw, zwartrot en wortelhalskanker komen bij wijnstokken voor.
Oogsten en gebruik
De druiven oogst je in september en oktober. Ze worden vers gegeten, gedroogd tot rozijnen of geperst voor sap, wijn en azijn. De bladeren worden in veel keukens gevuld en uit de pitten wordt olie gewonnen. Ook de bloemen zijn eetbaar.
Traditioneel wordt de wijnstok gebruikt voor hoest, huid- en oogklachten en spijsverteringsklachten.





























































































