Navigatie overslaan, naar inhoud springen
Inhoud overslaan, naar voettekst springen

Phormium

Phormium tenax · Asphodelaceae

Ook bekend als: nieuw-zeelands vlas, Tenaxlelie

Phormium, ook bekend als Nieuw-Zeelands vlas of Phormium tenax, vormt een compacte pol stijve, zwaardvormige bladeren. In Nederland is hij niet betrouwbaar winterhard en past hij het best in een pot op balkon of terras, met een vorstvrije plek voor de winter. Met een goede standplaats en regelmatig water is hij redelijk makkelijk te houden.

Licht
Volle zon, Zon tot halfschaduw
Water
Gemiddeld
Luchtvochtigheid
Gemiddeld
Temperatuur
12–25 °C, min. -5 °C
Moeilijkheid
Gemiddeld
Hoogte
1,5–4 m

Verzorging door het jaar heen

Kalender voor het klimaat Oceanisch.

Binnenshuis zaaienZaaienUitplantenVerpottenSnoeienVermeerderenBemestenMeer waterBloeiVorstbeschermingRustperiode
Wanneer uit te voerenRustperiodeHuidige maand

Kenmerken van phormium

Phormium tenax is een groenblijvende vaste plant uit de familie Asphodelaceae. Hij komt van nature uit Nieuw-Zeeland en Norfolkeiland, waar hij vaak dichte groepen vormt in kustgebieden en moerassige grond.

De bladeren zijn stijf, 1 tot 2,5 m lang en langs de middennerf V-vormig gevouwen. Cultivars zijn groen, brons, paars, rood, roze of crème gestreept. Een volwassen plant wordt meestal 150 tot 400 cm hoog en 90 tot 180 cm breed. In de zomer, van juni tot en met augustus, verschijnen donkerrode tot gele buisbloemen op een veel hogere bloemstengel. Planten in een pot bloeien zelden. De bloemen trekken nectaretende vogels aan.

De bladeren waren een belangrijke vezel voor de Māori, die er weefwerk, touw en stof van maakten.

Kweken en verzorging

Licht en standplaats

Phormium staat graag in volle zon tot halfschaduw. Cultivars met gekleurd of gestreept blad houden hun kleur het best in halfschaduw. Verbleekt de tekening, dan staat de plant meestal te zonnig of te warm en helpt verplaatsen naar halfschaduw.

Kies een beschutte plek. Door de hoogte en de stijve bladeren past hij goed als blikvanger op een balkon of terras.

Water geven en luchtvochtigheid

Houd de grond gelijkmatig vochtig, vooral in de zomer, maar zorg dat overtollig water weg kan. In juni, juli en augustus heeft de plant het meeste water nodig. In de rustperiode, van november tot en met februari, geef je minder.

De plant stelt een gemiddelde luchtvochtigheid op prijs. Geef water bij voorkeur aan de voet en niet over de bladeren, dat voorkomt bladvlekken.

Grond en verpotten

Een gewone, goed doorlatende grond die vochtig blijft is prima. Universele potgrond, leem en humusrijke grond werken allemaal. De plant verdraagt zout.

Verpot in april of mei, wanneer de plant weer gaat groeien. Gebruik een pot met afvoergaten zodat het water goed wegloopt.

Bemesten

Voed de plant in mei, juni en juli. In de rustperiode is bemesting niet nodig.

Snoeien en opruimen

Verwijder dode of beschadigde bladeren aan de basis en knip uitgebloeide bloemstengels weg. Een goed moment is april of mei.

Planten

Plant in het voorjaar, in mei of juni, op een zonnige, beschutte plek. Staat de plant in een pot, dan kan hij gewoon in de pot blijven. Wie in een kustgebied woont, geeft de plant 's winters extra bescherming.

Overwinteren

Phormium is niet winterhard in Nederland. De plant overleeft ongeveer -5 °C, terwijl een typische winter lager kan uitvallen. Zet potten daarom in een lichte, vorstvrije ruimte. Buiten kun je de voet van de plant afdekken met een mulchlaag.

Bescherm de plant tegen vorst van oktober tot en met maart. Bevroren bladeren herken je aan beschadigd blad. Verwijder dat in het voorjaar.

Vermeerderen

De gebruikelijke methode is delen, het best in april of mei. Zaaien kan ook: binnen in februari en maart, of vanaf maart en april. Houd er rekening mee dat gezaaide planten niet altijd dezelfde kleur hebben als de moederplant.

Veelvoorkomende problemen

Bladvlekken komen door een schimmel. Verwijder aangetaste bladeren en vermijd water over het blad.

Wolluis en slakken kunnen de plant aantasten. Controleer regelmatig de bladvoet.

Verbleekte tekening wijst op te veel zon of hitte: zet de plant in halfschaduw. Beschadigde bladeren na een koude periode wijzen op vorst.

Voor jouw plant

Veelgestelde vragen

Is phormium winterhard?Niet betrouwbaar. De plant verdraagt ongeveer -5 °C, dus in Nederland zet je potten in de winter in een lichte, vorstvrije ruimte of dek je de plant af met mulch.
Hoeveel zon heeft phormium nodig?Volle zon tot halfschaduw is goed. Gekleurde en gestreepte cultivars houden hun kleur het best in halfschaduw.
Hoe vaak moet je phormium water geven?Houd de grond gelijkmatig vochtig, vooral in de zomer van juni tot en met augustus, en zorg dat het water goed kan weglopen.
Wanneer kun je phormium snoeien?In april of mei. Haal dode of beschadigde bladeren weg aan de basis en knip uitgebloeide bloemstengels af.
Hoe vermeerder je phormium?Het eenvoudigst door de pol te delen in april of mei. Zaaien kan ook.
Waarom verliest mijn phormium zijn kleur?Meestal door te veel zon of hitte. Zet de plant in halfschaduw.
Sla de voettekst over, ga naar het begin van de paginaGa naar het begin van de pagina