Cyclamen hederifolium
Primulaceae
Ook bekend als: napolitaanse cyclamen, herfstcyclamen, klimopbladige cyclamen, Napolitaanse cyclaam
Cyclamen hederifolium bloeit in de herfst, nog voordat het gemarmerde blad verschijnt. De plant is winterhard, blijft laag en groeit goed in de schaduw onder bomen. Hij is makkelijk te verzorgen als je hem een humusrijke, goed doorlatende grond geeft.
- Licht
- Halfschaduw, Schaduw
- Water
- Gemiddeld
- Luchtvochtigheid
- Gemiddeld
- Temperatuur
- 5–20 °C, min. -18 °C
- Moeilijkheid
- Makkelijk
- Hoogte
- 10–30 cm
Verzorging door het jaar heen
Kalender voor het klimaat Oceanisch.
Kenmerken van de herfstcyclamen
Cyclamen hederifolium wordt ook Napolitaanse cyclamen, herfstcyclamen of klimopbladige cyclamen genoemd. Het is een overblijvende knolplant uit het Middellandse Zeegebied, van Zuid-Frankrijk en Italië via de Balkan en Griekenland tot West-Turkije. In het wild groeit hij in bos, struikgewas en op rotsige grond tot ongeveer 1.200 m hoogte. In Noord-Europa is hij verwilderd.
De plant vormt een lage pol van 10 tot 30 cm hoog en 15 tot 30 cm breed. Hij groeit langzaam. De hangende bloemen hebben vijf teruggeslagen kroonblaadjes en een donkere V-vormige tekening in de keel. Ze zijn roze, wit of paars en staan los op een steeltje, in de late zomer en herfst vóór de bladeren. De hartvormige of klimopachtige bladeren hebben hoekige lobben en zijn grijsgroen met een zilveren of witte marmertekening. De onderkant is groen of paars.
Na de bloei krult de steel van het ronde bruine zaaddoosje naar de grond. In de zomer springt het open en komen er kleverige zaden vrij, die mieren verspreiden. Bijen bezoeken de bloemen in de herfst. Herten en konijnen laten de plant met rust.
Kweken en verzorging
Standplaats
Halfschaduw of schaduw is het best. Onder bladverliezende bomen doet de plant het uitstekend, en ook in droge schaduw blijft hij goed groeien. Hij past in de schaduwborder, als bodembedekker en in de rotstuin.
Water geven
Geef matig water in de groeiperiode van herfst tot voorjaar. Extra water is vooral nodig in maart, oktober en november. In de zomerrust, rond juni en juli, houd je de grond liefst vrij droog. De plant verdraagt droogte redelijk.
Grond en verpotten
Kies een humusrijke, vochtige maar goed doorlatende grond, bijvoorbeeld leemgrond met veel organisch materiaal. De zuurgraad mag van zuur tot kalkrijk zijn (pH ongeveer 5,5 tot 8). Verpotten kan in juli en augustus.
Bemesten
Bemest in september en oktober, als de plant bloeit en het blad zich ontwikkelt.
Planten
Plant de knollen in juli, augustus of september, ongeveer 2,5 cm diep. Laat de bovenkant van de knol iets zichtbaar, want de wortels komen uit de bovenzijde en de schouders. De onderkant van de knol blijft kaal. De knol wordt met de jaren groter.
Snoeien en opruimen
Snoeien is niet nodig. Verwijder alleen de afgestorven bladeren nadat ze laat in het voorjaar zijn verdord.
Overwinteren
De herfstcyclamen is winterhard en heeft in de winter blad. De plant overleeft ongeveer -18 °C, terwijl een gewone Nederlandse winter rond -12 °C blijft. In zeer koude streken helpt een laag mulch of sneeuw als bescherming.
Vermeerderen
Vermeerderen gaat met zaad. Zaaien kan in juli en augustus. In een mild, vochtig klimaat zaait de plant zichzelf ruim uit. Daardoor kan hij minder krachtige cyclamen verdringen, dus houd dat in de gaten als je ze samen plant.

































































































