Navigatie overslaan, naar inhoud springen
Inhoud overslaan, naar voettekst springen

Kokospalm

Cocos nucifera · Arecaceae

Ook bekend als: kokosnoot plant, Klapperboom

De kokospalm (Cocos nucifera, ook kokosnootplant genoemd) is een tropische palm van zonnige kusten. In Nederland is hij niet winterhard en hoort hij op een warm, zonnig plekje binnen of op het balkon in de warme maanden. Hij geldt als veeleisend: licht, warmte en water zijn de drie dingen die het meest tellen.

Licht
Volle zon
Water
Hoog
Luchtvochtigheid
Hoog
Temperatuur
24–32 °C, min. 4 °C
Moeilijkheid
Veeleisend
Hoogte
15–30 m

Kenmerken van de kokospalm

De kokospalm is een groenblijvende, meerjarige palm uit de palmenfamilie (Arecaceae). Oorspronkelijk komt hij uit Zuidoost-Azië, Nieuw-Guinea en het zuidwestelijke deel van de Stille Oceaan. Tegenwoordig wordt hij in de tropische kustgebieden overal gekweekt en verwildert hij daar ook. Van nature groeit hij op zandige stranden en kusten waar het het hele jaar warm, zonnig en nat is.

De plant heeft één stam, die glad is met ringen, en een kroon van lange, overhangende bladeren. De groene veerbladeren worden 4 tot 6 m lang, met deelblaadjes van 60 tot 90 cm. Reken dus op veel ruimte. Oude bladeren vallen schoon af en laten een gladde stam achter. De groeisnelheid is gematigd.

De bloemen zijn wit tot crèmekleurig. Mannelijke en grotere vrouwelijke bloemen zitten op dezelfde vertakte bloeikolf in een schutblad en verschijnen het hele jaar. De vrucht is de kokosnoot: een grote vrucht met een vezelige bolster, een harde schaal, wit vruchtvlees en kokoswater.

Kweken en verzorging

Licht en standplaats

De kokospalm wil volle zon en het hele jaar warmte. Kies binnen de lichtste, warmste plek, bij voorkeur voor een groot zuidraam. Een optimale temperatuur ligt meestal tussen 24 en 32 °C. Op het balkon staat hij alleen in de warme maanden, op een zonnige, beschutte plek. Vorst verdraagt hij niet.

Water geven en luchtvochtigheid

De kokospalm heeft veel water nodig. In de natuur krijgt hij overvloedige regen of regelmatige beregening, en in droge omstandigheden doet hij het slecht. Houd de grond daarom gelijkmatig vochtig, zonder dat het water blijft staan. Droogtetolerantie is gemiddeld, maar langdurig uitdrogen is niet wenselijk.

De plant houdt van een hoge luchtvochtigheid. Droge kamerlucht, zeker in de verwarmingsperiode, past dus slecht bij hem.

Grond

De kokospalm past zich aan grove, middelzware en fijne grond aan, maar heeft het liefst diepe, zandige en goed doorlatende grond die toch vochtig blijft. Zand, leem en humusrijke grond passen allemaal. De plant verdraagt zelfs zout. De wortels vormen een dichte vezelige massa zonder penwortel, dus een brede en diepe pot is geschikter dan een smalle.

Snoeien

Snoei weinig: verwijder alleen bladeren die helemaal dood zijn.

Planten en zaaien

In de natuur staat de kokospalm op een vorstvrije, zonnige en beschutte plek in de tropen. Voor Nederland betekent dat: niet in de volle grond. Als je een noot zaait, wordt de hele noot gezaaid.

Overwinteren

De kokospalm verdraagt geen vorst. Houd hem boven ongeveer 10 °C; rond 4 °C ligt de absolute ondergrens, en de plant is dan al in gevaar. Haal hem dus ruim voor de eerste koude nachten naar binnen, naar een lichte, warme plek. Een gemiddelde winterminimum in Nederland van ongeveer -12 °C overleeft hij buiten niet.

Vermeerderen

De kokospalm wordt vermeerderd met zaad, dus met de hele noot.

Problemen en plagen

Mogelijke plagen zijn kokosbladkever, palmsnuitkever, rupsen en galmijten (Eriophyidae). Een bekende ziekte is lethal yellowing.

Vergeling en vroegtijdig vallen van noten komen voor bij droogte of bij het lethal yellowing-fytoplasma. Geef daarom regelmatig water. Zieke palmen worden verwijderd, en in gebieden waar de ziekte voorkomt gebruikt men resistente rassen.

Gebruik

De kokospalm is eetbaar: vruchtvlees, kokosmelk, kokoswater en olie zijn in de tropen basisproducten. Uit het sap maakt men drankjes, palmwijn en azijn. In veel tropische culturen wordt de plant bovendien traditioneel gebruikt in de volksgeneeskunde.

Voor jouw plant

Veelgestelde vragen

Kan een kokospalm buiten overwinteren in Nederland?Nee, de kokospalm is niet winterhard. Houd hem boven ongeveer 10 °C; rond 4 °C is de grens, terwijl de winter in Nederland tot ongeveer -12 °C kan gaan.
Hoeveel licht heeft een kokospalm nodig?Volle zon en het hele jaar warmte. Binnen hoort hij op de lichtste plek, buiten op een zonnige, beschutte plek.
Hoe vaak moet je een kokospalm water geven?Hij heeft veel water nodig en wil een gelijkmatig vochtige, goed doorlatende grond. Droogte kan leiden tot vergeling en vallende noten.
Mag je een kokospalm snoeien?Verwijder alleen bladeren die helemaal dood zijn. Meer snoeien is niet nodig.
Hoe vermeerder je een kokospalm?Met zaad: de hele noot wordt gezaaid.
Sla de voettekst over, ga naar het begin van de paginaGa naar het begin van de pagina